GIẢI THÍCH NGỮ PHÁP: ～なり、～なり (Trình độ N2)

Cấu trúc 「～なり、～なり」 sử dụng từ hạn định, lựa chọn なり lặp lại hai lần để đưa ra các gợi ý hoặc phương án giải quyết cho một vấn đề.

Ý nghĩa

Hoặc là... hoặc là... / Chẳng hạn như... hay là... / Làm cái này hay cái kia tùy ý...

Bản chất và Ngữ cảnh sử dụng

Đưa ra các ví dụ mang tính gợi ý: Người nói đưa ra hai (hoặc nhiều hơn) phương án tiêu biểu, có cùng tính chất hoặc thuộc cùng một nhóm giải pháp ở vế trước. Mục đích là để làm ví dụ gợi ý cho người nghe lựa chọn nhằm giải quyết một tình huống cụ thể.

Tự do lựa chọn và hành động: Cấu trúc này mang hàm ý: "Chọn phương án A cũng được, phương án B cũng được, hoặc bất kỳ phương án nào khác tương tự như vậy, miễn là phải thực hiện một hành động nào đó ở vế sau". Nó không mang tính chất bắt buộc người nghe phải chọn chính xác một trong hai ví dụ được nêu ra.

Đặc điểm bắt buộc của vế sau: Vì đây là cấu trúc mang tính gợi ý giải pháp, vế sau của câu luôn đi kèm với các mẫu câu thể hiện ý chí, lời khuyên, mệnh lệnh, yêu cầu hoặc nguyện vọng của người nói (Ví dụ: ～てください - hãy làm, ～たほうがいい - nên làm, ～なさい - hãy làm đi).

Hạn chế về thời thì: Không dùng cấu trúc này để kể lại một sự việc khách quan đã xảy ra trong quá khứ theo dạng trần thuật đơn thuần.

Văn phong: Sử dụng cực kỳ phổ biến trong hội thoại hàng ngày khi đưa ra lời khuyên cho bạn bè, người thân, hoặc cấp trên hướng dẫn giải pháp cho cấp dưới.

Cấu trúc ngữ pháp

$$\text{Danh từ / Động từ thể từ điển } (V\text{-る}) + \mathbf{なり、} \text{Danh từ / Động từ thể từ điển } (V\text{-る}) + \mathbf{なり}$$

Ví dụ minh họa

熱があるなら, 薬を飲むなり, 早く寝るなりして, 今日はゆっくり休んでください。

(Nếu bị sốt thì hoặc là uống thuốc, hoặc là đi ngủ sớm đi rồi hôm nay hãy nghỉ ngơi thoải mái nhé.)

わからない単語があれば、辞書で調べるなり, 先生に訊くなりしなさい。

(Nếu có từ vựng không hiểu thì hoặc là tra từ điển, hoặc là hỏi giáo viên đi chứ.)

困ったときは、親なり、友達なりに相談すれば、きっと良い解決策が見つかるよ。

(Khi gặp khó khăn, nếu cậu thử tâm sự với chẳng hạn như bố mẹ hay bạn bè, chắc chắn sẽ tìm ra giải pháp tốt thôi.)

休日は家で映画を見るなり、本を読むなりして、自分の時間を楽しんでいます。

(Vào ngày nghỉ, tôi thường tận hưởng thời gian của bản thân bằng những việc như hoặc là xem phim ở nhà, hoặc là đọc sách.)

1. 分わからないことがあれば、 先生せんせいに 質問しつもんするなり、 辞書じしょで 調しらべるなりした 方ほうがいいよ。

Không biết thì nên hỏi thầy hoặc tra từ điển.

2. 熱ねつがあるんだから、 薬くすりを 飲のむなり、 好はやく 寝ねるなりしなさい。

Đang sốt thì uống thuốc hoặc đi ngủ sớm đi.

3. 暇ひまで 退屈たいくつなら、 部屋へやの 掃除そうじをするなり、 散歩さんぽに 出でかけるなりしたらどう？

Rảnh rỗi thì dọn phòng hoặc đi dạo xem sao?

4. 気分きぶんが 悪わるいなら、 正直しょうじきに 言いうなり、 上司じょうしに 報告ほうこくするなりして、 早退そうたいさせてもらいなさい。

Mệt thì nói thật hoặc báo với sếp để về sớm.

5. このままだと 遅刻ちこくするから、タクシーに 乗のるなり、 駅えきまで 走はしるなり 急いそごう。

Sắp muộn rồi, đi taxi hoặc chạy ra ga nhanh lên.

6. お 腹はらが 空すいたなら、 冷蔵庫れいぞうこにあるもので 作つくるなり、コンビニで 何なにか 買かうなりして 食たべなさい。

Đói thì tự nấu đồ trong tủ hoặc ra siêu thị mua gì ăn đi.

7. 週末しゅうまつは 映画えいがを 観みるなり、 買かい 物ものに 行いくなりして、 気分転換きぶんてんかんしたいものだ。

Cuối tuần tôi muốn xem phim hoặc mua sắm để đổi gió.

8. 彼かれと 連絡れんらくが 取といたいなら、 電話でんわするなり、LINEを 送おくるなりしてみたらどうかな。

Muốn liên lạc với anh ấy thì thử gọi điện hoặc nhắn tin xem sao.

9. もっとお 金かねが 必要ひつようなら、アルバイトを 増ふやすなり、 節約せつやくを 心こころがけるなり 考かんがえないとね。

Cần thêm tiền thì phải tính làm thêm hoặc tiết kiệm đi thôi.

10. 運動不足うんどうぶそくを 感かんじるなら、ウォーキングなり、ジョギングなり、 簡単かんたんなことから 始はじめめるといいよ。

Ít vận động thì nên bắt đầu từ việc đi bộ hoặc chạy bộ nhẹ nhàng.

11. 意見いけんがあるなら、 会議かいぎで 発言はつげんするなり、 後あとで 意見書いけんしょを 提出ていしゅつするなりしてください。

Có ý kiến thì phát biểu trong cuộc họp hoặc nộp văn bản sau.

12. 寂さびしいなら、 友達ともだちに 会あうなり、 趣味しゅみに 没頭ぼっとうするなりして 気きを 紛まぎらせるといい。

Buồn thì gặp bạn bè hoặc tập trung vào sở thích cho khuây khỏa.

13. 資料しりょうが 必要ひつようなら、 図書館としょかんへ 行ゆくなり、インターネットで 検索けんさくするなりして 集あつめておいてください。

Cần tài liệu thì ra thư viện hoặc lên mạng tìm để gom lại.

14. 英語えいごを 話はなせるようになりたいなら、 留学りゅうがくするなり、 英会話教室えいかいわきょうしつに 通とおうなり 本気ほんきで 取とりくむべきだ。

Muốn nói được tiếng Anh thì nên đi du học hoặc đến trung tâm mà học hẳn hoi.

15. 誤解ごかいを 解ときたいなら、 直接会ちょくせつあって 話はなすなり、 誠意せいいのある 手紙てがみを 書かくなりした 方ほうがいい。

Muốn xóa bỏ hiểu lầm thì nên gặp trực tiếp hoặc viết thư chân thành.

16. 傘かさがないなら、タクシーを 拾ひろうなり、 雨あめが 止やまでカフェで 待まつなりしよう。

Không có ô thì bắt taxi hoặc vào quán cà phê đợi tạnh mưa đi.

17. 疲つかれているなら、マッサージに 行ゆくなり、 温泉おんせんに 入はいるなりして、 体からだをしっかり 癒いやすべきだよ。

Mệt thì nên đi massage hoặc đi tắm suối nước nóng cho khỏe.

18. 部屋へやが 寒いさむ（い）なら、 暖房だんぼうをつけるなり、 一枚多く着いちまいおお（く）きるなりしなさい。

Phòng lạnh thì bật sưởi hoặc mặc thêm áo vào đi.

19. そんなに 彼かれが 心配しんぱいなら、お 見舞みまいに 行ゆくなり、 励はげましのメッセージを 送おくるなりしてあげたら？

Lo cho anh ấy thế thì đi thăm hoặc nhắn tin động viên đi chứ?

20. 抗議こうぎの 意思いしを 示しめしたいなら、デモに 参加さんかするなり、 署名活動しょめいかつどうを 始はじめめるなり、 方法ほうほうは 色々いろいろある。

Muốn biểu tình phản đối thì tham gia tuần hành hoặc ký tên, có nhiều cách mà.

21. 旅行りょこうの 計画けいかくを 立てるた（てる）なら、ガイドブックを 読よむなり、 旅行りょこうサイトで 調しらべるなりしてみよう。

Lên kế hoạch đi chơi thì đọc sách hướng dẫn hoặc lên web du lịch tìm thử đi.

22. 彼女かのじょを 喜よろこばせたいなら、 花はなを 贈おくるなり、 素敵すてきなレストランに 誘さそうなりしてみてはどうだろう。

Muốn cô ấy vui thì tặng hoa hoặc rủ đi ăn nhà hàng sang chảnh xem sao.

23. パソコンの 調子ちょうしが 悪わるいなら、 再起動さいきどうするなり、ウイルスチェックをかけるなりしてみて。

Máy tính lỗi thì khởi động lại hoặc quét virus thử xem.

24. 彼女かのじょの 連絡先れんらくさきを 知しりたいなら、 共通きょうつうの 友人ゆうじんに 聞きくなり、SNSで 探さがすなりしてみたらいいじゃないか。

Muốn biết số cô ấy thì hỏi bạn chung hoặc tìm trên mạng là được mà.

25. 発表はっぴょうの 準備じゅんびが 大変たいへんなら、 誰だれかに 手伝てつだいを 頼たのむなり、 役割やくわりを 分担ぶんたんするなり 提案ていあんしてみよう。

Chuẩn bị báo cáo mệt quá thì nhờ người giúp hoặc chia việc ra làm.

26. 会議室かいぎしつが 使つかえないなら、カフェなり、レンタルスペースなり、 別べつの 場所ばしょを 探さがすべきだ。

Phòng họp hết chỗ thì nên tìm quán cà phê hoặc thuê chỗ khác bên ngoài.

27. 一人ひとりで 解決かいけつできない 問題もんだいは、 上司じょうしなり、 先輩せんぱいなりに 相談そうだんした 方ほうが 早はやい。

Việc một mình không giải quyết được thì hỏi sếp hoặc tiền bối cho nhanh.

28. 暑あついなら、 上着うわぎを 脱ぬぐなり、 冷つめたいものを 飲のむなりして 体温調節たいおんちょうせつしなさい。

Nóng thì cởi áo khoác hoặc uống nước lạnh cho mát người đi.

29. 証拠しょうこがないなら、 目撃者もくげきしゃを 探さがすなり、 防犯ぼうはんカメラを 確認かくにんするなりして、 調査ちょうさを 維持つづけるべきだ。

Không có chứng cứ thì nên tìm nhân chứng hoặc check camera để tra tiếp.

30. もっと 痩やせたいなら、 食事制限しょくじせいげんをするなり、ジムに 通とおうなりしないとダメだよ。

Muốn gầy đi thì phải bóp mồm ăn kiêng hoặc đi tập gym mới được.

31. この素晴らしい景色を、絵に描くなり、写真に撮るなりして記録に残したい。

Cảnh đẹp này tôi muốn vẽ lại hoặc chụp ảnh để lưu niệm.

32. 眠ねむれないなら、ホットミルクを 飲のむなり、リラックスできる 音楽おんがくを 聴きくなりしてみては？

Không ngủ được thì uống sữa nóng hoặc nghe nhạc nhẹ xem sao?

33. チームの 雰囲気ふんいきが 悪わるいから、 飲み会を開くの（み）かい（を）ひら（く）なり、ランチミーティングをするなりして、コミュニケーションを 図はかろう。

Đội nhóm đang lục đục, đi nhậu hoặc ăn trưa cùng nhau để gắn kết đi.

34. 字じが 汚きたなくて 悩なやんでいるなら、ペン 習字しゅうじを 習ならうなり、 丁寧ていねいに 書かく 練習れんしゅうをするなりしたら、きっと綺麗になるよ。

Chữ xấu quá thì đi luyện chữ hoặc nắn nót viết cẩn thận là sẽ đẹp thôi.

35. 自分じぶんの 将来しょうらいのことなんだから、 進学しんがくするなり、 就職しゅうしょくするなり、もっと 真剣しんけんに 考かんがえなさい。

Tương lai của mình thì lo học lên hoặc đi làm đi, nghĩ nghiêm túc vào.

36. ストレスが 溜たまっているなら、 運動うんどうするなり、カラオケで 歌うたうなりして 発散はっさんした 方ほうがいい。

Căng thẳng stress quá thì đi tập thể dục hoặc hát karaoke cho khuây khỏa.

37. 電車でんしゃが 遅おくれているなら、 会社かいしゃに 電話でんわするなり、 遅延証明書ちえんしょうめいしょをもらうなり、 対応たいおうしておきなさい。

Tàu trễ thì gọi điện báo công ty hoặc xin giấy xác nhận trễ tàu đi nhé.

38. 彼かれに 会あいたくないなら、 居留守いるすを 使つかうなり、 仮病けびょうで 断ことわるなり、うまくかわすことも 必要ひつようだよ。

Không muốn gặp gã thì vờ vắng nhà hoặc giả ốm từ chối, né khéo đi.

39. 彼かれの 誕生日たんじょうびには、 手料理てりょうりを 振ふるる 舞まうなり、 心こころのこなこもったプレゼントを 渡わたすなりしてお 祝いいわいしてあげよう。

Sinh nhật anh ấy thì tự nấu ăn hoặc tặng món quà ý nghĩa để chúc mừng đi.

40. パソコンの 操作そうさがわからないなら、 詳くわしい 人ひとに 聞きくなり、 説明書せつめいしょを 読よむなりすればいい。

Không biết dùng máy tính thì hỏi người thạo hoặc đọc sách hướng dẫn đi.

41. お 金かねがないなら、 親おやに 借かるなり、 日払ひばらいのアルバイトを 探さがすなりするしかない。

Hết tiền thì chỉ có nước vay bố mẹ hoặc tìm việc làm thêm trả theo ngày thôi.

42. その 服ふくが 気きに入ったなら、 試着しちゃくするなり、 店員てんいんさんに 在庫ざいこを 聞きくなりしなよ。

Thích bộ đồ đó thì thử luôn hoặc hỏi nhân viên xem còn hàng không đi.

43. 試合しあいに 勝かいたいなら、 作戦さくせんを 練り直すね（り）なお（す）なり、もっと 練習れんしゅうするなりすべきだ。

Muốn thắng trận thì phải đổi chiến thuật hoặc chăm luyện tập lên.

44. この 部屋へやを 片付けたいかたづ（けたい）なら、まず 不要ふようなものを 捨すてるなり、リサイクルに だだすなりしよう。

Muốn dọn phòng này thì trước hết vứt đồ cũ hoặc mang đi thanh lý đi đã.

45. 彼かれの 誤解ごかいを 招まねいたのなら、すぐに 謝あやまるなり、 事情じじつを 説明せつめいするなりしないとこじれるよ。

Làm gã hiểu lầm thì phải xin lỗi ngay hoặc giải thích rõ, không là phiền phức đấy.

46. もっと 知識ちしきを 深ふかめたいなら、 本ほんを 読よむなり、セミナーに 参加さんかするなりするといい。

Muốn mở mang kiến thức thì nên đọc sách hoặc tham gia hội thảo.

47. 記憶力きおくりょくを 高たかめたいなら、メモを 取る習慣と（る）しゅうかんをつけるなり、 反復練習はんぷくれんしゅうするなり 地道じみちな 努力どりょくが 必要ひつようだ。

Muốn tăng trí nhớ thì phải tập ghi chép hoặc ôn đi ôn lại đều đặn thôi.

48. 近所付き合いきんじょづきあ（い）が 苦手にがてなら、 挨拶あいさつするなり、 回覧板かいらんばんをきちんと 回まわすなり、 最低限さいていげんのことだけやればいい。

Ngại quan hệ hàng xóm thì chỉ cần chào hỏi hoặc chuyển giấy tờ thông báo là đủ.

49. 子供こどもの 教育方針きょういくほうしんについては、 夫婦ふうふでよく 話し合うはな（しあう）なり、 本ほんで 勉強べんきょうするなりして 決きめるべきだ。

Cách dạy con thì vợ chồng nên bàn bạc kỹ hoặc đọc sách nghiên cứu đi đã.

50. 地震じしんに 備そなえて、 水みずや 食料しょくりょうを 備蓄びちくするなり、 避難場所ひなんばしょを 確認かくんするなりしておきましょう。

Để phòng động đất, hãy tích trữ nước, đồ ăn hoặc chốt trước chỗ thoát hiểm.

51. 肩かたこりがひどいなら、ストレッチをするなり、 整体せいたいに 行ゆくなりした 方ほうが 楽らくになるよ。

Đau mỏi vai gáy quá thì nên tập giãn cơ hoặc đi bấm huyệt trị liệu.

52. このプロジェクトを 成功せいkouさせたいなら、 予算よさんを 増ふやすなり、 人員じんいんを 補充ほじゅうするなり、 具体体制ぐたいてきなたいさくが 必要ひつようだ。

Muốn dự án thành công thì phải tăng vốn hoặc thêm người làm ngay.

53. 恋人こいびとが 欲ほしいなら、 友人ゆうじんに 紹介しょうかいを 頼たのむなり、マッチングアプリを 試ためすなり、 行動こうどうを 起おこさないと。

Muốn có người yêu thì phải nhờ bạn giới thiệu hoặc quẹt app hẹn hò đi chứ.

54. 大事だいじな 会議かいぎで 失敗しっぱいしないように、リハーサルをするなり、 想定問答集そうていもんどうしゅうを 作つくるなり 準備じゅんびを 徹底てっていしよう。

Để cuộc họp quan trọng không lỗi, hãy duyệt thử hoặc chuẩn bị trước câu trả lời.

55. 集中力しゅうちゅうりょくが 続つづかないなら、 少すこし 休憩きゅうけいするなり、 場所ばしょを 変かえるなりして 気分転換きぶんてんかんするといい。

Mất tập trung thì nên nghỉ một lúc hoặc đổi chỗ ngồi cho thoáng đầu.

GIẢI THÍCH NGỮ PHÁP: ～であれ、～であれ (Trình độ N1)

Cấu trúc 「～であれ、～であれ」 sử dụng thể mệnh lệnh cổ của động từ hệ từ である là あれ (hãy là), được lặp lại hai lần để tạo nên một giả định mang tính bao quát tuyệt đối.

Ý nghĩa

Dù là... hay là... thì cũng đều...

Cho dù có là... hay là... đi chăng nữa thì kết quả vẫn không thay đổi.

Bản chất và Ngữ cảnh sử dụng

Xóa bỏ sự khác biệt giữa các đối tượng: Người nói đưa ra hai danh từ mang tính chất đối lập, khác biệt hoặc đại diện cho hai thái cực khác nhau ở vế trước. Cấu trúc này khẳng định rằng: "Dù tình huống có rơi vào trường hợp nào đi chăng nữa, dẫu đối tượng có là A hay B thì bản chất, quy luật hoặc phán đoán ở vế sau vẫn giữ nguyên, hoàn toàn không bị ảnh hưởng."

Bản chất kết hợp: Hai danh từ được chọn để liệt kê thường thuộc cùng một phạm trù (Ví dụ: giàu - nghèo, người lớn - trẻ con, nam - nữ, lý thuyết - thực hành).

Đặc điểm của vế sau: Vế sau luôn là một câu nhận định mang tính khách quan, khẳng định một sự thật, một quy luật, một nghĩa vụ hoặc một điều hiển nhiên (Ví dụ: đi kèm với ～なければならない - phải làm, ～に変わりはない - không có gì thay đổi).

Văn phong: Mang sắc thái cực kỳ trang trọng, cứng cáp, đậm chất nghị luận và văn viết. Thường xuất hiện trong các bài phát biểu chính thức, điều lệ pháp luật, văn bản quy định của tổ chức hoặc các bài luận phân tích xã hội.

Cấu trúc ngữ pháp

$$\text{Danh từ 1} + \mathbf{であれ、} \text{Danh từ 2} + \mathbf{であれ}$$

Ví dụ minh họa

理由が何であれ、無断で他人のお金を使うことは犯罪だ。

(Dù lý do có là cái gì đi chăng nữa, việc tự ý sử dụng tiền của người khác là phạm pháp.)

(Lưu ý: Có thể dùng dạng đơn lẻ 何であれ - Dù là cái gì).

大人であれ、子供であれ、法律を破った者は等しく処罰されるべきだ。

(Dù là người lớn hay là trẻ con, kẻ vi phạm pháp luật đều phải bị xử phạt một cách bình đẳng.)

プロの職人であれ、アマチュアであれ、仕事を引き受けたからには責任を持つべきだ。

(Dù là thợ chuyên nghiệp hay là người nghiệp dư, một khi đã nhận công việc thì phải có trách nhiệm.)

晴天であれ、雨天であれ、明日のマラソン大会は予定通り実施いたします。

(Dù là trời nắng hay là trời mưa, đại hội Marathon ngày mai vẫn sẽ được tiến hành theo đúng kế hoạch.)

Phân biệt với ～なり、～なり

～なり、～なり (N2): Vế sau đưa ra lời khuyên, hành động mang tính chủ quan của người nói ("Hoặc là uống thuốc, hoặc là đi ngủ đi" $\rightarrow$ đưa ra giải pháp lựa chọn).

～であれ、～であれ (N1): Vế sau đưa ra phán đoán khách quan, một quy luật, một sự thật không thể thay đổi bất chấp sự khác biệt của vế trước ("Dù là tổng thống hay thường dân thì đều phải tuân thủ pháp luật" $\rightarrow$ khẳng định một chân lý, nghĩa vụ bắt buộc, không có sự lựa chọn tùy ý ở đây).

1. 大人おとなであれ、 子供こどもであれ、 法ほうを 守まもる 義務ぎむがある。

Dù là người lớn hay trẻ con đều phải tuân thủ pháp luật.

2. 社長しゃちょうであれ、 平社員ひらしゃいんであれ、 会社かいしゃの 規則きそくには 従したがわなければならない。

Dù là giám đốc hay nhân viên đều phải theo quy định công ty.

3. 男性だんせいであれ、 女性じょせいであれ、 人ひととしての 尊厳そんげんは 平等びょうどうに 尊重そんちょうされるべきだ。

Dù là nam hay nữ đều phải được tôn trọng nhân phẩm bình đẳng.

4. 日本人にほんじんであれ、 外国人がいこくじんであれ、 困こまっている 人ひとがいれば 助たすけるのが 人情にんじょうだ。

Dù là người Nhật hay người nước ngoài, thấy ai khó khăn là giúp.

5. 初心者しょしんしゃであれ、ベテランであれ、 試合しあいでは 全力ぜんりょくを 尽つくくすことが 求められるもとめられる。

Dù là người mới hay người cũ đều phải đá hết sức mình.

6. 富とめる 者ものであれ、 貧まずしい 者ものであれ、 死しは 等ひとしく 訪おとずれる。

Dù là người giàu hay người nghèo thì cái chết đều như nhau.

7. 与党よとうであれ、 野党やとうであれ、 国民こくみんのために 働はたらくという 使命しめいは 同おなじはずだ。

Dù là phe đảng nào thì sứ mệnh làm việc vì dân đều như nhau.

8. 天才てんさいであれ、 凡人ぼんじんであれ、 努力どりょくを 怠おこたれば 才能さいのうは 錆びつさび（つく）く。

Dù là thiên tài hay người thường, lười nhác là lục nghề ngay.

9. 健常者けんじょうしゃであれ、 障しょうがい 者しゃであれ、 誰だれもが 暮くらしやすい 社会しゃかいを 目指めざすべきだ。

Dù là người lành lặn hay khuyết tật đều cần một xã hội dễ sống.

10. 王様おうさまであれ、 農民のうみんであれ、 一人の人間ひとりのにんげんとしての 価値かちに 変かわりはない。

Dù là vua chúa hay nông dân, giá trị con người đều như nhau.

11. 友人ゆうじんであれ、 敵てきであれ、 優すぐれた 点てんは 素直すなおに 認みとめるべきだ。

Dù là bạn hay thù, chỗ nào họ giỏi thì nên công nhận.

12. 加害者かがいしゃであれ、 被害者ひがいしゃであれ、その 人権じんけんは 守まもられなければならない。

Dù là người gây tội hay nạn nhân đều phải được bảo vệ nhân quyền.

13. 学者がくしゃであれ、 芸術家げいじゅつかであれ、 真理しんりを 探求たんきゅうする 姿勢しせいは 尊とうとい。

Dù là học giả hay nghệ sĩ, việc tìm kiếm sự thật đều cao quý.

14. 若者わかものであれ、 老人ろうじんであれ、 社会の一員しゃかいのいちいんとしての 役割やくわりがある。

Dù là người trẻ hay người già đều có vai trò trong xã hội.

15. 管理職かんりしょくであれ、 部下ぶかであれ、 互たがいに 敬意けいいを 払はらうことが 大切たいせつだ。

Dù là sếp hay cấp dưới đều cần tôn trọng lẫn nhau.

16. 独身者どくしんしゃであれ、 既婚者きこんしゃであれ、 個人こじんの 生き方い（きかた）は 尊重そんちょうされるべきだ。

Dù độc thân hay đã kết hôn, lối sống cá nhân đều cần được tôn trọng.

17. 勝者しょうしゃであれ、 敗者はいしゃであれ、 互たがいの 健闘けんとうを 称たたえ 合あうべきだ。

Dù thắng hay thua cũng nên khen ngợi nỗ lực của nhau.

18. 教師きょうしであれ、 生徒せいとであれ、 学ぶ姿勢まな（ぶ）しせいを 忘わすれてはならない。

Dù là thầy hay trò đều không được quên việc học hỏi.

19. 医者いしゃであれ、 患者かんじゃであれ、 命いのちの 尊とうとさを 前まえにすれば 立場たちばは 関係かんけいない。

Dù là bác sĩ hay bệnh nhân, trước mạng sống thì ai cũng như ai.

20. 経験者けいけんしゃであれ、 未経験者みけいけんしゃであれ、 挑戦ちょうせんする 機会きかいは 平等びょうどうに 与あたえられるべきだ。

Dù đã có kinh nghiệm hay chưa, cơ hội thử sức phải bình đẳng.

21. 有名人ゆうめいじんであれ、 一般人いっぱんじんであれ、プライバシーは 保護ほごされなければならない。

Dù là người nổi tiếng hay người thường, quyền riêng tư phải được bảo vệ.

22. 都会とかいの 人間にんげんであれ、 田舎いなかの 人間にんげんであれ、 故郷こきょうを 思う気持ちおも（う）きもちは 同おなじだ。

Dù là dân thành thị hay dân quê, lòng nhớ nhà đều như nhau.

23. どのような 身分みぶんの 者ものであれ、 法ほうの 下もとでは 平等びょうどうである。

Dù là địa vị tầng lớp nào, trước pháp luật đều bình đẳng.

24. 上司じょうしであれ、 同僚どうりょうであれ、ハラスメント 行為こういは 断だんじて 許ゆるされない。

Dù là sếp hay đồng nghiệp, hành vi quấy rối quyết không được chấp nhận.

25. 英雄えいゆうであれ、 悪党あくとうであれ、 歴史れきしはそのすべての 行おこないを 記録きろくする。

Dù là anh hùng hay kẻ ác, lịch sử sẽ ghi lại tất cả hành vi.

26. 指導者しどうしゃであれ、 民衆みんしゅうであれ、 国くにの 未来みらいに対する 責任せきにんを 負おっている。

Dù là nhà lãnh đạo hay người dân đều gánh trách nhiệm với tương lai đất nước.

27. 親おやであれ、 子こであれ、 互たがいに 感謝かんしゃの 気持きもちを 忘わスれてはならない。

Dù là cha mẹ hay con cái đều không được quên biết ơn nhau.

28. どのような 人種じんしゅであれ、どのような 民族みんぞくであれ、 差別さべつはあってはならない。

Dù thuộc chủng tộc hay dân tộc nào, tuyệt đối cấm phân biệt đối xử.

29. 科学者かがくしゃであれ、 宗教家しゅうきょうかであれ、 未知みちなるものを 前まえにすれば 謙虚けんきょになる。

Dù là nhà khoa học hay nhà truyền giáo, trước điều chưa biết đều phải khiêm tốn.

30. 生産者せいさんしゃであれ、 消費者しょうひしゃであれ、 食しょくの 安全あんぜんについて 考かんがえる 義務ぎむがある。

Dù là người làm ra hay người ăn, đều phải lo cho an toàn thực phẩm.

31. どのような 思想しそうの 持ち主も（ち）ぬしであれ、 表現の自由ひょうげんのじゆうは 保障ほしょうされるべきだ。

Dù có tư tưởng thế nào, quyền tự do ngôn luận vẫn phải bảo đảm.

32. 専門家せんもんかであれ、 素人しろうとであれ、 意見いけんを 述のべる 権利けんりはある。

Dù là chuyên gia hay người tay ngang đều có quyền nói ý kiến.

33. どのような 職業しょくぎょうの 者ものであれ、その 仕事しごとに 誇ほこりを 持もつべきだ。

Dù làm nghề gì cũng nên tự hào về công việc của mình.

34. 強者きょうしゃであれ、 弱者じゃくしゃであれ、 互たがいに 支ささえ 合あって 生いきいくのが 社会しゃかいだ。

Dù là kẻ mạnh hay người yếu, xã hội là phải đùm bọc nhau sống.

35. どのような 過去かこを 持つ者も（つ）ものであれ、 未来みらいを 生いきる 権利けんりがある。

Dù quá khứ có ra sao, ai cũng có quyền sống cho tương lai.

36. いかなる 権力者けんりょくしゃであれ、 時ときの 流ながれに 抗あらがうことはできない。

Dù là kẻ nắm quyền lực thế nào cũng không chống lại được thời gian.

37. 先輩せんぱいであれ、 後輩こうはいであれ、 職場しょくばでの 礼儀れいぎはわきまえるべきだ。

Dù là tiền bối hay hậu bối đều phải giữ phép lịch sự nơi công sở.

38. どのような 病人びょう ninであれ、 最高さいこうの 医療いりょうを 受うける 権利けんりを 持つも（つ）。

Dù là bệnh nhân nào cũng có quyền được chữa trị tốt nhất.

39. どのような 宗教しゅうきょうを 信しんじる 者ものであれ、 信教の自由しんきょうのじゆうは 守まもられる。

Dù theo tôn giáo nào, quyền tự do tín ngưỡng đều được bảo vệ.

40. どのような 才能さいのうの 持ち主も（ち）ぬしであれ、 努力どりょくなくして 大成たいせいはない。

Dù tài năng cỡ nào, không có cày cuốc nỗ lực thì không thành công lớn.

41. 正社員せいしゃいんであれ、 非正規社員ひせいきしゃいんであれ、 労働者ろうどうしゃとしての 権利けんりは 等ひとしく 保障ほしょうされる。

Dù là nhân viên chính thức hay thời vụ, quyền lao động đều như nhau.

42. 芸術家げいじゅつかであれ、 職人しょくにんであれ、何かを 創造そうぞうする 仕事しごとは素晴らしい。

Dù là nghệ sĩ hay thợ thủ công, công việc sáng tạo đều rất tuyệt.

43. どのような 犯罪者はんざいしゃであれ、 公正こうせいな 裁判さいばんを 受うける 権利けんりがある。

Dù là tội phạm nào cũng có quyền được xét xử công bằng.

44. 有権者ゆうけんしゃであれ、 被選挙権者ひせんきょけんしゃであれ、 選挙せんきょの 公正こうせいさを 守まもる 責任せきにんがある。

Dù là cử tri hay người ứng cử đều có trách nhiệm giữ bầu cử công bằng.

45. どのようなアスリートであれ、ドーピングは 決して許けっ（して）ゆるされない。

Dù là vận động viên nào, hành vi gian lận doping quyết cấm tuyệt đối.

46. どのような 立場たちばの 人ひとであれ、 約束やくそくは 守まもらなければならない。

Dù ở địa vị, hoàn cảnh nào cũng bắt buộc phải giữ lời hứa.

47. どのような 文化圏ぶんかけんの 出身者しゅっしんしゃであれ、 互たがいの 文化ぶんかを 尊重そんちょうすべきだ。

Dù đến từ vùng văn hóa nào cũng nên tôn trọng bản sắc của nhau.

48. どのような 学者がくしゃであれ、 自説じせつの 誤あやまりを 認みとめる 勇気ゆうきを 持つも（つ）べきだ。

Dù là học giả lớn nào cũng cần dũng cảm nhận quan điểm mình sai.

49. どのような 階級かいきゅうの 者ものであれ、 教育きょういくを 受うける 機会きかいは 与あたえられるべきだ。

Dù thuộc tầng lớp nào cũng phải được trao cơ hội đi học.

50. どのような 思想家しそうかであれ、その 時代じだいの 制約せいやくから 完全かんぜんに 自由じゆうになることはない。

Dù là nhà tư tưởng nào cũng bị gò bó bởi giới hạn thời đại.

51. どのような 指導者しどうしゃであれ、 判断はんだんを 誤あやまることはある。

Dù là nhà lãnh đạo tài ba nào cũng có lúc phán đoán sai lầm.

52. どのような 美うつくしい 人ひとであれ、 老おいから 逃ながれることはできない。

Dù là người đẹp đến mấy cũng không thể tránh khỏi tuổi già.

53. どのような 勇敢ゆうかんな 兵士へいしであれ、 死しの 恐怖きょうふを 感かんじない 者ものはいない。

Dù chiến binh dũng cảm đến đâu, ai cũng biết sợ cái chết.

54. どのような 聖人せいじんであれ、 誘惑ゆうわくと 無縁むえんではいられない。

Dù là thánh nhân phương nào cũng không thể miễn dịch với cám dỗ.

55. どのような 大富豪だいふごうであれ、 愛あいだけは 金かねで 買かえない。

Dù có là đại phú hào giàu sụ, tình yêu vẫn không mua được bằng tiền.