GIẢI THÍCH NGỮ PHÁP: ～ようにも～れない (Trình độ N2 / N1)

Cấu trúc 「～ようにも～れない」 là một mẫu câu sử dụng hình thức lặp lại cùng một động từ ở hai thể khác nhau. Vế đầu chia ở thể ý chí (～よう) kết hợp với trợ từ にも, vế sau chia ở thể khả năng dạng phủ định (～れない). Bản chất của mẫu câu này dùng để diễn tả một tình trạng bế tắc hoàn toàn: "Dù trong lòng cực kỳ muốn thực hiện hành động đó, nhưng vì bị một rào cản ngoại cảnh hoặc lý do bất khả kháng ngăn chặn nên không tài nào làm nổi."

Ý nghĩa

Dù có muốn... thì cũng không thể...

Thèm/Rất muốn làm cái việc đó lắm, nhưng lực bất tòng tâm.

Bản chất và Ngữ cảnh sử dụng

Sự xung đột giữa ý chí và năng lực thực tế: Đây là đặc điểm cốt lõi nhất. Người nói không phải là lười biếng hay không muốn làm. Ngược lại, họ có khao khát hoặc ý định thực hiện cực kỳ rõ ràng (thể hiện qua thể ý chí ở vế trước). Thế nhưng, một hoàn cảnh khách quan, một sự cố bất ngờ hoặc một tình thế trớ trêu xuất hiện đã khóa chặt năng lực hành động của họ (thể hiện qua thể khả năng phủ định ở vế sau).

Sự đồng nhất về mặt Động từ: Cấu trúc này bắt buộc phải sử dụng cùng một động từ cho cả hai vế (Ví dụ: 連絡しようにも連絡できない - Muốn liên lạc cũng không thể liên lạc).

Biến thể của đuôi câu: Phần phủ định khả năng ở vế sau đôi khi được thay thế bằng cụm từ ～ようがない (Không có cách nào để...) nhằm đẩy bật mức độ tuyệt vọng và bất lực lên cao nhất.

Văn phong: Sử dụng vô cùng rộng rãi trong cả đời sống hội thoại hàng ngày khi than vãn về các rắc rối bất ngờ (mất điện thoại, hỏng xe, kẹt xe) cho đến văn phong nghị luận khi phân tích các thế kẹt trong công việc hoặc cuộc sống.

Cấu trúc ngữ pháp

$$\mathbf{V_1\text{ (thể ý chí) } + にも + V_1\text{ (thể khả năng phủ định) } ない}$$

Cách chia cụ thể:

Nhóm 1: 買う $\rightarrow$ 買おうにも買えない

Nhóm 2: 食べる $\rightarrow$ 食べようにも食べられない

Nhóm 3: する $\rightarrow$ しようにもできない / 来る $\rightarrow$ 来ようにも来られない

Ví dụ minh họa

スマートフォンの画面が割れてしまい、パスワードを入力しようにも入力できない。

(Màn hình điện thoại thông minh bị vỡ tan tành, thế nên tôi dù có muốn nhập mật khẩu đi chăng nữa thì cũng không tài nào nhập nổi.)

大雪のせいで電車が完全にストップしてしまい、会社へ行こうにも行けない状況だ。

(Do tuyết rơi quá dày nên tàu điện đã hoàn toàn đình chỉ hoạt động, tình cảnh hiện tại là tôi dù có muốn đi làm thì cũng không thể nào đi nổi.)

大切な書類をどこに仕舞ったのか忘れてしまい, 探そうにも探しようがない。

(Tôi quên bén mất mình đã cất xấp tài liệu quan trọng ở chỗ nào rồi, bây giờ dù có muốn tìm kiếm thì cũng chẳng biết đường nào mà tìm.)

突然の lay-off を言い渡され, 今後の生活設計を立てようにも立てられない。

(Đột nhiên bị thông báo sa thải, giờ đây tôi dẫu có muốn lập kế hoạch cho cuộc sống tương lai thì cũng không thể nào lập nổi.)