Cấu trúc 「～ようなら」（Yoo nara） là một mẫu ngữ pháp rất thông dụng thuộc trình độ N3 và xuất hiện đều đặn trong các bài thi N2. Chữ 「よう」 ở đây xuất phát từ cụm 〜ようだ (có vẻ như, dường như).

Bản chất của cấu trúc này là dùng để đưa ra một giả định dựa trên tình hình thực tế, xu hướng hoặc dáng vẻ bên ngoài của đối tượng. Người nói quan sát thấy tình trạng hiện tại có dấu hiệu, có vẻ như đang diễn tiến theo một hướng nào đó, và họ đưa ra lời khuyên, mệnh lệnh, hoặc dự đoán giải pháp ở vế sau dựa trên dấu hiệu đó.

Ý nghĩa tiếng Việt: "Nếu tình hình có vẻ như...", "Trong trường hợp dường như là...", "Nếu thấy... thì...".

Công thức cấu tạo

Cấu trúc này kết hợp với từ loại tương tự như cách chia của cấu trúc 〜ようだ (dường như):

Động từ (Thể thông thường) + ようなら

Ví dụ: 遅れる $\rightarrow$ 遅れるようなら (Nếu có vẻ như sẽ bị muộn...)

Tính từ đuôi い + ようなら

Ví dụ: 痛い $\rightarrow$ 痛いようなら (Nếu có vẻ như bị đau...)

Tính từ đuôi な + な + ようなら

Ví dụ: 無理な $\rightarrow$ 無理なようなら (Nếu có vẻ như quá sức...)

Danh từ + の + ようなら

Ví dụ: 雨 $\rightarrow$ 雨のようなら (Nếu tình hình có vẻ như là mưa...)

Các ví dụ minh họa thực tế

Để hiểu rõ sắc thái, bạn hãy chú ý đến tư duy: Quan sát thấy dấu hiệu (Vế trước) $\rightarrow$ Đưa ra giải pháp/Lời khuyên (Vế sau):

熱が下がらないようなら、すぐに病院へ行ってください。

(Nếu tình hình có vẻ như không hạ sốt thì hãy đi bệnh viện ngay lập tức nhé.)

$\rightarrow$ Phân tích: Người nói không chỉ giả định suông, mà là dựa trên tình thực tế người bệnh đang hâm hấp sốt và có dấu hiệu không thuyên giảm.

自分でやるのが無理なようなら、遠慮なく私に言ってね。

(Nếu thấy có vẻ như quá sức khi tự làm một mình thì đừng ngại ngần bảo tôi một tiếng nhé.)

パスワードを忘れたようなら、こちらのページから再設定してください。

(Trong trường hợp dường như cậu đã quên mật khẩu thì hãy cài đặt lại từ trang này.)

明日は雨のようなら、試合は来週に延期します。

(Nếu tình hình ngày mai có vẻ như là sẽ mưa thì trận đấu sẽ hoãn sang tuần sau.)

⚠️ Trận chiến phòng thi: Phân biệt 「〜ようなら」 và 「〜たら」 thông thường

Đây là điểm mấu chốt dễ mất điểm nhất khi làm bài chọn đáp án đúng:

〜たら (Nếu... thì... - Giả định thuần túy): Chỉ là điều kiện giả thiết thông thường trong tương lai, chưa có dấu hiệu gì ở hiện tại cả (Ví dụ: 明日, 雨が降ったら... $\rightarrow$ Đơn thuần là nếu mai mưa thì sao đó, hiện tại trời có thể đang rất nắng).

〜ようなら (Dựa trên dấu hiệu thực tế, xu hướng): Nhấn mạnh vào cái "trạng thái, dáng vẻ, xu hướng" của sự việc đang phơi bày ra trước mắt. Câu văn mang sắc thái mềm mỏng, phán đoán hơn là khẳng định chằn chặn.

Ví dụ: 体調が悪いようなら、休んだほうがいい。 (Nếu thấy trong người có vẻ như không khỏe [nhìn sắc mặt đối phương đang xanh xao, mệt mỏi] thì nên nghỉ ngơi đi $\rightarrow$ Dùng ようなら chuẩn hơn たら).