MẪU NGỮ PHÁP: ～かと思うと / ～かと思ったら

Ý nghĩa

Vừa mới... thì đã lập tức...

Cứ ngỡ là... ai dè đã...

Ngay sau khi nhận ra hành động A thì hành động B đã xảy ra rồi

Cách dùng

Mẫu câu này được dùng để diễn tả một sự thay đổi cực kỳ nhanh chóng, đột ngột của một trạng thái hoặc hành động. Người nói vừa mới nhận thức được sự việc ở vế trước (A) thì ngay lập tức một sự việc mang tính chất đối lập hoặc bất ngờ ở vế sau (B) đã xảy ra.

Sắc thái chủ quan: Khác với cấu trúc khách quan thuần túy như ～か～ないかのうちに hay ～たとたん, cấu trúc này chứa từ 「思う」 (nghĩ). Nó nhấn mạnh suy nghĩ, cảm giác ngạc nhiên, thảng thốt của chính người nói: "Tôi vừa mới nghĩ/nhìn thấy vế A xong, thế mà chớp mắt một cái vế B đã ập đến rồi".

Đặc điểm của vế sau (B): Thường là một sự việc bất ngờ, nằm ngoài dự tính và mang tính khách quan.

Lưu ý và Cấm kỵ (Quy tắc bắt buộc)

Cấu trúc này có những quy tắc rất nghiêm ngặt cần nhớ để không bị trừ điểm trong phòng thi:

Không dùng cho hành động của chính mình: Chủ ngữ của hành động trong câu phải là ngôi thứ ba (người khác), thời tiết, hoặc sự vật khách quan. Tuyệt đối không dùng để nói về hành động lập tức của bản thân người nói.

Tuyệt đối không đi với câu chí hướng: Vế sau (B) không bao giờ là câu thể hiện ý chí, mệnh lệnh, rủ rê hay cầu khiến (không dùng ～てください, ～ましょう, ～たい).

Thì của động từ: Động từ vế sau đa số luôn chia ở thì quá khứ (Thể た) để diễn tả sự việc đã hoàn thành ngay trước mắt.

Cấu trúc (Quy tắc kết hợp)

(Đôi khi cũng có thể đi với Động từ thể từ điển V-ru nhưng hiếm gặp hơn, chủ yếu vẫn là thể た).

Động từ nhóm 1: 鳴く 鳴いたかと思うと

Động từ nhóm 2: 止む 止んだかと思うと

Động từ nhóm 3: 来る 来たかと思うと

Ví dụ minh họa

さっきまで激しく降っていた雨が止んだかと思うと、もう青空が広がってきた。 (Cơn mưa vừa mới tạnh được một chút thì lập tức bầu trời xanh đã trải dài ra rồi.)

赤ちゃんは今さっきまで泣いていたかと思ったら、もう可愛い笑顔で笑っている。 (Đứa bé cứ ngỡ là vừa mới khóc nhè xong, ai dè đã lại đang nở nụ cười tươi rói rồi.)

あの新入社員は会社に来たかと思うと、すぐに「お腹が痛い」と言って帰ってしまった。 (Cậu nhân viên mới đó vừa mới thò mặt đến công ty một cái là đã lập tức kêu "đau bụng" rồi đi về luôn.)

やっと桜が咲いたかと思ったら、強い風であっという間に散ってしまった。 (Cứ ngỡ hoa anh đào vừa mới chịu nở, ai dè một trận gió lớn đã thổi bay sạch trong nháy mắt.)

うちの息子は学校から帰ってきたかと思うと、鞄を放り投げてすぐに遊びに出かけてしまう。 (Con trai tôi cứ vừa mới đi học về một cái là đã vứt tổ chảng cái cặp xuống rồi tót đi chơi ngay.)

Lưu ý phân biệt

～か～ないかのうちに: Nhấn mạnh hai hành động xảy ra suýt soát về mặt thời gian vật lý (A chưa chắc xong hoàn toàn thì B đã đè lên).

～かと思うと / かと思ったら: Nhấn mạnh vào tâm lý ngạc nhiên, bất ngờ của người nói trước tốc độ thay đổi của sự vật, hiện tượng (Vừa mới thấy thế này mà đã chuyển sang thế khác).

1. 赤ちゃんあかちゃんがやっと 寝ねたかと思うと、すぐに 起おきて 泣なき 出だした。

Em bé vừa ngủ đã tỉnh dậy khóc ngay.

2. さっきまで 泣ないていたかと思ったら、もうケラケラ 笑わらっている。

Vừa khóc xong đã lại cười nắc nẻ rồi.

3. うちの 子こは、あっちで 遊あそんでいたかと思うと、もうこっちにいる。

Con tôi vừa chơi bên kia đã lại chạy sang bên này.

4. 静しずかにしているかと思ったら、 壁かべに 落書らくがきをしていた。

Vừa thấy im ắng hóa ra đang vẽ bậy lên tường.

5. 「ごめんなさい」と 謝あやまったかと思うuと、すぐにまた 同おなじいたずらをしている。

Vừa xin lỗi xong đã lại nghịch ngợm y như cũ.

6. やっとご飯を 食たべたかと思うと、「お 腹haraすいた」と言っている。

Vừa ăn cơm xong đã lại kêu đói.

7. おもちゃに 夢中むちゅうだったかと思ったら、もう 別べつのおもちゃで 遊あそび 始はじめた。

Vừa mê mẩn món này đã lại đòi chơi trò khác.

8. 息子むすこは 部屋へやに 入はいったかと思うと、すぐに「行ってきます」と 出でていった。

Con trai vừa vào phòng đã lại chào đi học ngay.

9. 娘むすめはにこにこしていたかと思うと、 急きゅうにぷいと 横よこを 向むいた。

Con gái vừa cười hớn hở đã quay ngoắt đi dỗi.

10. 赤ちゃんあかちゃんがハイハイを 始はじめたかと思ったら、もうつかまり 立だちをしている。

Bé vừa mới biết bò đã lại đang tập đứng rồi.

11. 公園こうえんで 元気げんきに 走はしり 回まわっていたかと思うと、 帰かえりの 車くるまではぐっすり 眠ねむっている。

Vừa chạy nhảy ở công viên xong lên xe về đã ngủ say tít.

12. 妹いもうとはお 菓子かしをもらったかと思うと、あっという 間まに 全部食ぜんぶたべてしまった。

Em gái vừa nhận bánh kẹo đã ăn sạch sành sanh ngay.

13. 子供こどもたちは 喧嘩けんかを 始はじめたかと思ったら、 次つぎの 瞬間しゅんかんには 仲好なかよく 遊あそんでいる。

Lũ trẻ vừa mới cãi nhau xong đã lại chơi vui vẻ với nhau.

14. オムツを 替かえたばかりかと思うと、また 汚よごれている。

Vừa mới thay tã xong đã lại bẩn rồi.

15. 「もう 寝ねる」と 言いったかと思うと、ベッドの 上うえで 飛とび 跳はねている。

Vừa bảo đi ngủ đã lại nhảy tưng tưng trên giường.

16. やっと 片付かたづけが 終おわったかと思ったら、 子供こどもがおもちゃを 全部ぜんぶひっくり 返かえした。

Vừa dọn dẹp xong con đã lại đổ sạch đồ chơi ra.

17. 弟おとうとは 宿題しゅくだいを 始はじめたかと思うと、もう 漫画まんがを 読よしている。

Em trai vừa ngồi vào làm bài tập đã thấy đọc truyện tranh.

18. 赤ちゃんあかちゃんがようやく 泣なき 止やんだかと思ったら、 今度こんどはお 兄にいちゃんが 泣なき 出だした。

Em bé vừa nín khóc thì đến lượt anh trai khóc nhè.

19. 息子むすこが 部屋へやを 出でたかと思うと、 忘わスれ 物ものを 取とりにすぐ 戻もどってきた。

Con trai vừa ra khỏi phòng đã quay lại lấy đồ để quên.

20. 静しずかに 絵本えほんを 読よんでいたかと思ったら、その 本ほんをびりびりに 破やぶいていた。

Vừa thấy ngồi đọc sách ngoan ngoãn đã xé rách bươm ra rồi.

21. 娘むすめが 玄関げんかんに 来きたかと思うと、「ただいま」も 言いわずに 二階にかいへ 駆かけ 上あがった。

Con gái vừa về đến cửa đã chạy tót lên tầng hai.

22. やっと 熱ねつが 下さがったかと思ったら、また 夜中よなかにぶり返した。

Vừa đỡ sốt xong đến nửa đêm lại bị sốt lại.

23. 赤ちゃんあかちゃんが 初はじめめて「ママ」と 言いったかと思うと、 次つぎは「パパ」と言った。

Bé vừa mới bập bẹ gọi "mẹ" xong đã lại gọi "bố" ngay.

24. 公園こうえんの 滑すべり 台だいを 滑すべり 降おりたかと思うと、もう 階段かいدانを 駆かけ 上あがっている。

Vừa trượt cầu tuột xuống đã lại chạy huỳnh huỵch lên thang.

25. 子供こどもはさっきまでぐずっていたかと思ったら、おやつを 見みた 途端とたんにご 機嫌きげんになった。

Con vừa mếu máo xong thấy bánh kẹo là hớn hở ngay.

26. 弟おとうとはテレビをつけたかと思うuと、すぐにチャンネルを 変かえている。

Em trai vừa bật tivi lên đã chuyển kênh liên tục.

27. 赤ちゃんあかちゃんがお 座すわりをしたかと思うと、すぐにバランスを 崩くずして 倒たおれた。

Bé vừa ngồi vững được tí đã mất thăng bằng ngã nhào.

28. 息子むすこは 靴くつを 履はいたかと思うと、また 脱ぬいで 裸足はだしで 庭にわに 飛とび 出だした。

Con trai vừa xỏ giày vào đã tháo ra chạy chân đất ra sân.

29. 娘むすめは 新あたらしい 服ふくを 着きたかと思うと、すぐに 汚よごしてしまった。

Con gái vừa mặc áo mới đã làm bẩn ngay rồi.

30. やっと 静しずかになったかと思ったら、 兄弟きょうだいで 枕投まくらなげを 始baseめていた。

Vừa thấy im ắng được tí hai anh em đã ném gối nhau rồi.

31. 部長ぶちょうはさっきまで 機嫌きげんが 良よかったかと思うと、 急きゅうに 怒おこり 出だした。

Trưởng phòng vừa mới vui vẻ xong đã đùng đùng nổi giận.

32. 彼かれは 椅子いすに 座すわったかと思うと、もう 居眠いねむりをしている。

Anh ta vừa ngồi vào ghế đã ngủ gật ngay rồi.

33. 彼女かのじょは「 行ゆく」と 言いったかと思ったら、 次つぎの 日ひ sub には「やっぱり行かない」と言い出した。

Cô ấy vừa bảo đi, hôm sau đã lại đổi ý không đi nữa.

34. 新入社員しんにゅうしゃいんは 真面目まじめにメモを 取とっているかと思うと、あくびをしていた。

Nhân viên mới vừa chăm chú ghi chép đã thấy ngáp dài.

35. 彼かれは 会議かいぎで 黙だまっていたかと思ったら、 突然とつぜん、 的まとを 射いた 発言はつげんをした。

Anh ta vừa im lặng trong cuộc họp đã đột nhiên phát biểu trúng phóc.

36. 夫おっとは 家いえに 帰かえってきたかと思うと、カバンも 置おかずにまた 出でかけていった。

Chồng vừa về đến nhà chưa kịp đặt túi xuống đã lại đi tiếp.

37. 彼かれは「もうお 酒さけは 飲のまない」と 誓ちかったかと思うと、 次つぎの 日ひにはもう 飲のんでいる。

Anh ta vừa thề bỏ rượu hôm trước, hôm sau đã lại uống rồi.

38. 彼女かのじょは 髪かみを 切きったかと思ったら、 今度こんどは 派手はでな 色いろに 染そめていた。

Cô ấy vừa mới cắt tóc xong đã thấy nhuộm màu sặc sỡ.

39. 彼かれはつの 仕事しごとが 終おわったかと思うと、すぐに 次つぎの 仕事しごとに 取とり 掛かっている。

Anh ta vừa xong việc này đã lao vào làm việc khác ngay.

40. 山田やまださんは 電話でんわに 出でたかと思うと、 一言ひとこともしゃべらずに 切きってしまった。

Anh Yamada vừa nhấc máy đã dập luôn không nói lời nào.

41. 彼かれは 急きゅうに 立たち 上あがったかと思ったら、 窓まどの 外そとをじっと 見つめ始みつ（め）はじめた。

Anh ta vừa đứng phắt dậy đã đăm đăm nhìn ra ngoài cửa sổ.

42. 美じょかのじょはすごい 勢いきおいで 食事しょくじを 始はじめたかと思うと、もう「ごちそうさま」と言った。

Cô ấy vừa ăn ngấu nghiến xong đã buông đũa kêu no.

43. 彼かれは 趣味しゅみが 変かわったかと思ったら、また 前まえの 趣味しゅみに 戻もどっている。

Anh ta vừa đổi sở thích xong lại quay về sở thích cũ.

44. 先生せんせいは 黒板こくばんに何か 書かいたかと思うと、すぐに 消けしてしまった。

Thầy giáo vừa viết gì lên bảng đã xóa đi luôn rồi.

45. 彼かれは 猛烈もうれつに 好はたらき 始はじめたかと思ったら、 急きゅうに 長期休暇ちょうききゅうかを 取とった。

Anh ta vừa làm việc điên cuồng đã lại xin nghỉ dài ngày.

46. 彼女かのじょは 泣なきながら 電話でんわをしてきたかと思うと、 急きゅうに 笑わらい 出だした。

Cô ấy vừa khóc lóc gọi điện xong đã lại cười phá lên.

47. 彼かれは 財布さいふを 開ひらいたかと思ったら、 何なにも 買かわずに 店みせを 出でた。

Anh ta vừa mở ví ra đã đi thẳng ra khỏi quán không mua gì.

48. 彼女かのじょは 新あたらしい 仕事しごとを 始はじめたかと思うと、もう 辞やめてしまった。

Cô ấy vừa nhận việc mới đã lại xin nghỉ việc luôn rồi.

49. 彼かれは 部屋へやを 掃除そうじしたかと思ったら、もう 散ちらかしている。

Anh ta vừa dọn phòng xong đã lại bày bừa ra rồi.

50. あの 政治家せいじかは、 前言ぜんげんを 翻ひるがえしたかと思うと、また 元もとに 戻もどすような 発言はつげんをしている。

Ông chính trị gia đó vừa nuốt lời xong lại nói kiểu lấp liếm.