Bản chất cấu trúc べきだ

Cấu trúc べきだ (đọc là べきだ, dạng lịch sự là べきです) dùng để diễn tả một việc mà người nói cho rằng đương nhiên phải làm, nên làm xét theo khía cạnh đạo đức, lương tâm, trách nhiệm hoặc đạo lý thông thường của xã hội.

Đây là lời khuyên hoặc nhận định mang tính giáo huấn, răn đe mạnh mẽ, xuất phát từ quan điểm chung của xã hội chứ không phải là quy định hay luật pháp bắt buộc.

Trong tiếng Việt, cấu trúc này tương đương với: "Nên...", "Phải...", "Cần phải...".

Cách chia cấu trúc

Cấu trúc này chỉ đi trực tiếp với Động từ ở thể từ điển.

Động từ nhóm 1 & nhóm 2: Động từ thể từ điển (Jisho-kei) + べきだ

Ví dụ: 書く 書くべきだ / 食べる 食べるべきだ

Động từ nhóm 3:

する すべきだ (Dạng này dùng phổ biến nhất) hoặc するべきだ

来る 来るべきだ (kuru-beki da)

Diễn tả bổn phận, nghĩa vụ đương nhiên phải làm (Nên... / Phải...)

Dùng khi người nói muốn khẳng định một hành động là đúng đắn, là đạo lý mà một người bình thường trong xã hội cần phải tuân theo.

Ví dụ:

約束は守るべきだ。 (Đã hứa thì đương nhiên là phải giữ lời.)

電車の中では、お年寄りに席を譲るべきです。 (Ở trên tàu điện, chúng ta nên nhường ghế cho người lớn tuổi.)

若いうちに、もっと勉強すべきだった。 (Đáng lẽ ra tôi nên học hành chăm chỉ hơn khi còn trẻ. [Dạng quá khứ べきだった thể hiện sự hối hận].)

Dạng phủ định: べきではない (Không nên...)

Dùng để khuyên răn hoặc cảnh báo đối phương tuyệt đối không được làm một việc gì đó vì nó vi phạm đạo đức hoặc trái với lẽ thường.

Cấu trúc: Động từ thể từ điển (Jisho-kei) + べきではない

Ví dụ:

大切なことを一人で決めるべきではない。 (Bạn không nên tự mình quyết định những chuyện quan trọng.)

人の悪口を言うべきではありません。 (Chúng ta không nên nói xấu người khác.)

Phân biệt nhanh giữa べきだ và なければならない

〜なければならない: Phải làm vì luật pháp, nội quy hoặc tình thế bắt buộc (Ví dụ: Đến 18 tuổi phải đi nghĩa vụ, phải đóng thuế, phải nộp bài tập đúng hạn). Nếu không làm sẽ bị phạt hoặc gặp rắc rối lớn.

〜べきだ: Phải làm dựa trên đạo đức, lương tâm, dư luận xã hội. Nếu không làm thì về mặt luật pháp không sai, nhưng sẽ bị đánh giá về mặt nhân cách (Ví dụ: Nên nhường ghế cho bà bầu, Nên chào hỏi mọi người).

1. 彼かれはチームのリーダーなのだから、もっと責任せきにんを持もつべきだ。

Anh ấy là trưởng nhóm nên cần phải có trách nhiệm hơn.

2. 学生がくせいである以上いじょう、勉学べんがくを最優先さいゆうせんにすべきだ。

Một khi đã là học sinh thì nên ưu tiên việc học lên hàng đầu.

3. 体調たいちょうが悪わるいなら、無理むりせず休やすむべきだ。

Nếu sức khỏe không tốt, bạn nên nghỉ ngơi chứ đừng cố quá sức.

4. 自分じぶんの行動こうどうが招まねいた結果けっかなのだから、素直すなおに謝あやまるべきだ。

Vì đây là kết quả do hành động của chính mình gây ra nên bạn nên thành thật xin lỗi.

5. 人ひととして、困こまっている人ひとがいたら助たすけるべきだ。

Với tư cách là con người, nếu thấy người gặp khó khăn thì nên giúp đỡ.

6. これは重要じゅうような会議かいぎなのだから、全員ぜんいんが参加さんかすべきだ。

Vì đây là cuộc họp quan trọng nên tất cả mọi người nên tham gia.

7. 若わかいうちは失敗しっぱいを恐おそれず、色々いろいろなことに挑戦ちょうせんすべきだ。

Khi còn trẻ, đừng sợ thất bại mà hãy nên thử sức với nhiều điều mới mẻ.

8. 自分じぶんの意見いけんがあるなら、恐おそれずにはっきりと言いうべきだ。

Nếu có ý kiến riêng, bạn nên nói ra một cách rõ ràng mà không nên sợ hãi.

9. 政府せいふは国民こくみんの代表だいひょうなのだから、その声こえに耳みみを傾かたむけるべきだ。

Chính phủ là đại diện của nhân dân nên cần phải lắng nghe tiếng nói của họ.

10. 約束やくそくは一度いちどしたら、必かならず守まもるべきだ。

Lời hứa một khi đã hứa thì nhất định phải giữ lấy.

11. プロであるなら、どんな状況じょうきょうでも最高さいこうの結果けっかを出だすべきだ。

Nếu đã là chuyên nghiệp thì trong bất kỳ tình huống nào cũng nên tạo ra kết quả tốt nhất.

12. 借かりたものは、感謝かんしゃの言葉ことばと共ともに返かえすべきだ。

Đồ đã mượn thì nên trả lại cùng với lời cảm ơn.

13. 親おやであるなら、子供こどもの手本てほんとなるべきだ。

Nếu đã làm cha mẹ thì nên trở thành tấm gương cho con cái.

14. 事実じじつを知しりたいなら、まずは自分じぶんで調しらべるべきだ。

Nếu muốn biết sự thật, trước tiên bạn nên tự mình tìm hiểu.

15. 健康けんこうでいたいなら、もっと運動うんどうすべきだ。

Nếu muốn khỏe mạnh, bạn nên vận động nhiều hơn.

16. 真しんのリーダーは、部下ぶかの意見いけんも尊重そんちょうすべきだ。

Một người lãnh đạo thực thụ nên tôn trọng cả ý kiến của cấp dưới.

17. お年寄としよりには、席せきを譲ゆずるべきだ。

Nên nhường chỗ ngồi cho người cao tuổi.

18. 私わたしたちは過去かこの過あやまちから学まなぶべきだ。

Chúng ta nên học hỏi từ những sai lầm trong quá khứ.

19. どんな相手あいてであっても、敬意けいいを払はらうべきだ。

Dù đối phương là ai đi nữa cũng nên bày tỏ sự kính trọng.

20. 自分じぶんの間違まちが゙いに気きづいたなら、すぐに認みとめるべきだ。

Nếu đã nhận ra sai lầm của bản thân thì nên thừa nhận ngay lập tức.

21. 環境かんきょうを守まもるため、私わたしたちは今いますぐ行動こうどうすべきだ。

Để bảo vệ môi trường, chúng ta nên hành động ngay bây giờ.

22. 人ひととのつながりは、これからも大切たいせつにするべきだ。

Những mối liên kết giữa người với người nên được trân trọng từ nay về sau.

23. 将来後悔しょうらいこうかいしないように、自分じぶんの道みちは自分じぶんで決きめるべきだ。

Để không hối hận trong tương lai, bạn nên tự mình quyết định con đường của chính mình.

24. 常つねに支ささえてくれる人ひとへの感謝かんしゃの気持きもちを持もつべきだ。

Nên luôn mang lòng biết ơn đối với những người luôn ủng hộ mình.

25. 決断けつだんを下くだす前まえには、十分じゅうぶんな情報じょうほうを集あつめるべきだ。

Trước khi đưa ra quyết định, nên thu thập đầy đủ thông tin.

26. 文化ぶんかが違ちがうのだから、互たがいを理解りかいし合あうべきだ。

Vì văn hóa khác nhau nên cần phải thấu hiểu lẫn nhau.

27. この問題もんだいは複雑ふくざつなので、社会全体しゃかいぜんたいで取とり組くむべきだ。

Vấn đề này phức tạp nên toàn xã hội cần chung tay giải quyết.

28. 自分じぶんの言葉ことばには、最後さいごまで責任せきにんを持もつべきだ。

Nên có trách nhiệm với lời nói của mình cho đến cùng.

29. 会社かいしゃの利益りえきは、頑張がんばった社員しゃいんに還元かんげんすべきだ。

Lợi nhuận của công ty nên được chia sẻ lại cho những nhân viên đã nỗ lực.

30. どんな仕事しごとであっても、誇ほこりを持もってやるべきだ。

Dù là công việc gì đi nữa cũng nên làm với niềm tự hào.

31. 時間じかんは有限ゆうげんなのだから、有効ゆうこうに使つかうべきだ。

Vì thời gian là hữu hạn nên cần sử dụng một cách hiệu quả.

32. これは千載一遇せんざいいちぐうのチャンスなのだから、絶対ぜったいに活いかすべきだ。

Đây là cơ hội ngàn năm có một nên nhất định phải tận dụng nó.

33. 時代じだいは変かわるのだから、変化へんかを恐おそれず受うけ入いれるべきだ。

Thời đại luôn thay đổi nên chúng ta nên chấp nhận sự thay đổi mà không sợ hãi.

34. 政治家せいじかは、私利私欲しりしよくではなく国民こくみんのために働はたらくべきだ。

Chính trị gia nên làm việc vì nhân dân chứ không phải vì lợi ích cá nhân.

35. 芸術げいじゅつは、人々ひとびとの心こころを豊ゆたかにするものだから、もっと尊重そんちょうされるべきだ。

Nghệ thuật là thứ làm phong phú tâm hồn con người nên cần được tôn trọng hơn nữa.

36. 議論ぎろんが平行線へいこうせんなら、一度立ち止まっていちどたちどまって考かんがえるべきだ。

Nếu cuộc thảo luận không đi đến hồi kết thì nên dừng lại một chút để suy nghĩ.

37. 企業きぎょうは利益りえきを追求ついきゅうするだけでなく、社会的責任しゃかいてきせきにんを果はたすべきだ。

Doanh nghiệp không chỉ theo đuổi lợi nhuận mà còn nên thực hiện trách nhiệm xã hội.

38. 健康けんこうは何なににも代かえがたいのだから、自分じぶんで管理かんりすべきだ。

Sức khỏe là vô giá nên bạn cần phải tự mình quản lý.

39. 彼かれは素晴すばらしい才能さいのうを持もっているのだから、もっと自分じぶんを信しんじるべきだ。

Anh ấy có tài năng tuyệt vời nên cần tin tưởng vào bản thân mình hơn.

40. 厳きびしいかもしれないが、私わたしたちはこの現実げんじつを受うけ入いれるべきだ。

Dù có thể khắc nghiệt nhưng chúng ta nên chấp nhận thực tại này.

41. 正義せいぎは、たとえ困難こんなんであっても貫つらぬかれるべきだ。

Chính nghĩa cần phải được giữ vững cho dù có khó khăn đi chăng nữa.

42. 間違まちがったルールならば、議論ぎろんして変かえるべきだ。

Nếu là những quy tắc sai lầm thì nên thảo luận để thay đổi.

43. これはチーム全体ぜんたいの問題もんだいなのだから、全員ぜんいんが危機感ききかんを共有きょうゆうすべきだ。

Vì đây là vấn đề của toàn đội nên tất cả mọi người nên cùng chia sẻ ý thức về sự nguy cấp.

44. 彼かれはもう大人おとななのだから、自分じぶんの行動こうどうの結果けっかを受うけ入いれるべきだ。

Anh ấy đã là người lớn rồi nên cần chấp nhận hậu quả từ hành động của mình.

45. 私わたしたちは、この教訓きょうくんを後世こうせいに伝つたえるべきだ。

Chúng ta nên truyền lại bài học này cho thế hệ mai sau.

46. どんなに絶望的ぜつぼうてきでも、最後さいごまで希望きぼうを持もち続つづけるべきだ。

Dù tuyệt vọng đến mức nào cũng nên tiếp tục giữ vững hy vọng cho đến cuối cùng.

47. 誤解ごかいを解とくために、もう一度話いちどはなし合あうべきだ。

Để hóa giải hiểu lầm, chúng ta nên thảo luận lại một lần nữa.

48. 彼かれはチームに必要ひつようだから、我々われわれは彼かれを説得せっとくすべきだ。

Vì anh ấy cần thiết cho đội nên chúng ta nên thuyết phục anh ấy.

49. 危険きけんを回避かいひするため、最悪さいあくの事態じたいを想定そうていしておくべきだ。

Để tránh nguy hiểm, chúng ta nên lường trước tình huống xấu nhất.

50. 目標もくひょうを達成たっせいするため、具体的な計画ぐたいてきなけいかくを立たてるべきだ。

Để đạt được mục tiêu, nên lập một kế hoạch cụ thể.

101. 電車でんしゃに乗のり遅おくれた。もっと早はよく家いえを出でるべきだった。

Tôi đã lỡ chuyến tàu. Lẽ ra tôi nên rời nhà sớm hơn.

102. 彼かれの信頼しんらいを失うしなった。あの時とき、正直しょうじきに話はなすべきだった。

Tôi đã đánh mất lòng tin của anh ấy. Lẽ ra lúc đó tôi nên nói chuyện thành thật.

103. 試験しけんに落おちてしまった。もっと勉強べんきょうしておくべきだった。

Tôi đã trượt kỳ thi mất rồi. Lẽ ra tôi nên học bài kỹ hơn.

104. 結局けっきょく、彼かれの言いった通とおりになった。彼かれの忠告ちゅうこくをを（聞いて）おくべきだった。

Cuối cùng thì mọi chuyện đã diễn ra đúng như anh ấy nói. Lẽ ra tôi nên nghe theo lời khuyên của anh ấy.

105. ずぶ濡ぬれになった。傘かさをを（持って）くるべきだった。

Tôi đã bị ướt sũng. Lẽ ra tôi nên mang theo ô.

106. 彼女かのじょをを（怒らせて）しまった。私わたしが謝あやまるべきだった。

Tôi đã làm cô ấy giận. Lẽ ra tôi nên là người xin lỗi.

107. 彼かれは事故じこをを（起こした）。もっと慎重しんちょうに行動こうどうするべきだった。

Anh ấy đã gây ra tai nạn. Lẽ ra anh ấy nên hành động thận trọng hơn.

108. あの会社かいしゃの株かぶは高騰こうとうした。やはり買かっておくべきだった。

Cổ phiếu của công ty đó đã tăng vọt. Quả nhiên lẽ ra mình nên mua nó.

109. もう彼かれはいない。もっと早はよく彼かれに会あうべきだった。

Anh ấy không còn ở đây nữa. Lẽ ra tôi nên đến gặp anh ấy sớm hơn.

110. 手遅ておぐれになる前まえに、彼かれの異変いへんに゙気ぎづくべきだった。

Lẽ ra tôi nên nhận ra sự bất thường của anh ấy trước khi quá muộn.

111. 絶好ぜっこうのチャンスだったのに。あの時とき、勇気ゆうきをを（出す）べきだった。

Đó đã là một cơ hội tuyệt vời vậy mà... Lẽ ra lúc đó tôi nên dũng cảm hơn.

112. 私わたしはその仕事しごとがやり゙たかったので、引き受けるひ う べきだった。

Vì tôi đã muốn làm công việc đó nên lẽ ra tôi nên nhận lời.

113. 今いま、お金かねに゙困こまっている。もっと貯ためておくべきだった。

Bây giờ tôi đang kẹt tiền. Lẽ ra tôi nên tiết kiệm nhiều hơn.

114. 彼かれは無実むじつだった。私わたしは、彼かれをを（信じる）べきだった。

Anh ấy vô tội. Lẽ ra tôi nên tin tưởng anh ấy.

115. 彼かれは約束やくそくをを（破った）。彼かれは、約束やくそくをを（守る）べきだった。

Anh ta đã thất hứa. Lẽ ra anh ta nên giữ lời hứa của mình.

116. お世話せわになったのに、ちゃんどお礼れいをを（言う）べきだった。

Dù đã được giúp đỡ nhưng lẽ ra tôi nên nói lời cảm ơn tử tế.

117. あの時とき、私わたしはみん゙なのために反対はんたいするべきだった。

Lẽ ra lúc đó tôi nên phản đối vì lợi ích của mọi người.

118. 病気びょうきが゙見つかったみ 。毎年まいとし、健康診断けんこうしんだんをを（受けて）おくべきだった。

Người ta đã phát hiện ra bệnh rồi. Lẽ ra tôi nên đi khám sức khỏe định kỳ hàng năm.

119. 彼かれは誤解ごかいしたままだ。彼かれに本当ほんとうのことを伝えようつた べきだった。

Anh ấy vẫn đang hiểu lầm. Lẽ ra tôi nên nói cho anh ấy biết sự thật.

120. 彼かれは体からだをを（壊した）。もっと自分じぶんの体からだをを（大切）にするべきだった。

Anh ấy đã làm hỏng sức khỏe của mình. Lẽ ra anh ấy nên trân trọng cơ thể mình hơn.

121. 大事なだいじな話はなじが゙あったのに゙。私わたしは、その会議かいぎに゙出席しゅっせきするべきだった。

Dù đã có chuyện quan trọng vậy mà... Lẽ ra tôi nên tham dự cuộc họp đó.

122. 喧嘩けんかに゙なった。もっと冷静れいせいになるべきだった。

Đã xảy ra cãi vã. Lẽ ra tôi nên bình tĩnh hơn.

123. 私わたしは、彼かれが゙あんなことをする前まえに゙止とめるべきだった。

Lẽ ra tôi nên ngăn anh ta lại trước khi anh ta làm chuyện đó.

124. 彼かれは、もっと早はやく病院びょういんへへ（行く）べきだった。

Lẽ ra anh ấy nên đi bệnh viện sớm hơn.

125. 後悔こうかいしている。両親りょうしんに゙もっと親孝行おやこうこうするべきだった。

Tôi đang hối hận. Lẽ ra tôi nên báo hiếu cha mẹ nhiều hơn.

126. 彼かれは、彼女かのじょをを（傷つけた）。もっと言葉ことばをを（選ぶ）べきだった。

Anh ấy đã làm tổn thương cô ấy. Lẽ ra anh ấy nên chọn lời lẽ cẩn thận hơn.

127. 私わたしは、ただ見みているだけでなく、あの時行動ときこうどうするべきだった。

Không chỉ đứng nhìn, lẽ ra lúc đó tôi nên hành động.

128. 彼かれは、彼女かのじょの気持きもちをを（少し）でも゙考えるかんが べきだった。

Lẽ ra anh ấy nên nghĩ cho cảm xúc của cô ấy dù chỉ một chút.

129. 私わたしは、もっと自分じぶんの意見いけんをを（言う）べきだった。

Lẽ ra tôi nên nói ra ý kiến của mình nhiều hơn.

130. 彼かれは、そのリスクをを（考慮）するべきだった。

Lẽ ra anh ta nên xem xét đến rủi ro đó.

131. 彼かれは一人ひとりで苦くるしんでいた。私わたしが゙助たすけるべきだった。

Anh ấy đã phải chịu đựng một mình. Lẽ ra tôi nên giúp đỡ anh ấy.

132. 彼かれは試合しあいに゙負まげた。もっと練習れんしゅうするべきだった。

Anh ấy đã thua trận đấu. Lẽ ra anh ấy nên luyện tập nhiều hơn.

133. 私わたしは、彼かれが゙旅立たびだつ前まえに゙会あってお゙くべきだった。

Lẽ ra tôi nên gặp anh ấy trước khi anh ấy lên đường.

134. 彼かれは、もっと早はやく決断けつだんするべきだった。

Lẽ ra anh ta nên quyết định sớm hơn.

一人ひとりでで（悩まず）、誰だれかに゙相談そうだんするべきだった。

Lẽ ra bạn đừng nên lo lắng một mình mà nên thảo luận với ai đó.

136. 彼かれは、もっと計画的けいかくてきに゙準備じゅんびするべきだった。

Lẽ ra anh ta nên chuẩn bị một cách có kế hoạch hơn.

137. 彼かれは、噂うわさをを（信じる）前まえに゙事実じじつをを（確認）するべきだった。

Lẽ ra anh ta nên xác nhận sự thật trước khi tin vào lời đồn.

138. 私わたしは、彼かれにもっと優やさしくするべきだった。

Lẽ ra tôi nên đối xử dịu dàng với anh ấy hơn.

139. 彼かれは、面倒めんどうな゙ことには（関わらず）、その場ばから立ち去るたちさるべきだった。

Lẽ ra anh ta nên rời khỏi chỗ đó mà không dính dáng vào chuyện phiền phức.

140. 私わたしは、その絶好ぜっこうの機会きかいをを（利用）するべきだった。

Lẽ ra tôi nên tận dụng cơ hội tuyệt vời đó.

141. 彼かれは、もっと良よい゙方法ほうほうをを（探す）べきだった。

Lẽ ra anh ta nên tìm kiếm một phương pháp tốt hơn.

どんな時ときも、彼かれをを（信じ続ける）べきだった。

Lẽ ra lúc nào tôi cũng nên tiếp tục tin tưởng anh ấy.

143. 彼かれは、間違まちが゙いをを（犯した）直後ちょくごに゙謝あやまるべきだった。

Lẽ ra anh ta nên xin lỗi ngay sau khi mắc sai lầm.

144. 彼かれは、リーダーとしてもっと公平こうへいであるべきだった。

Lẽ ra anh ấy nên công bằng hơn với tư cách là người lãnh đạo.

145. 私わたしは、あの時真実ときしんじつをを（確かめる）べきだった。

Lẽ ra lúc đó tôi nên xác minh sự thật.

146. 彼かれは、もっと責任感せきにんかんをを（持つ）べきだった。

Lẽ ra anh ta nên có tinh thần trách nhiệm hơn.

147. 私わたしは、あの選挙せんきょでで彼かれに゙投票とうひょうするべきだった。

Lẽ ra tôi nên bỏ phiếu cho anh ấy trong cuộc bầu cử đó.

148. 彼かれは、公共こうきょうの場ばででマナーをを（守る）べきだった。

Lẽ ra anh ta nên giữ phép lịch sự ở nơi công cộng.

149. 私わたしは、その大変たいへんな゙プロジェクトをを（引き継ぐ）べきだった。

Lẽ ra tôi nên tiếp quản dự án khó khăn đó.

150. 彼かれは、最後さいごまで戦たたかうべきだった。

Lẽ ra anh ta nên chiến đấu cho đến cùng.

Bản chất cấu trúc べきではない

Cấu trúc べきではない là dạng phủ định của べきだ. Mẫu ngữ pháp này dùng để diễn tả một hành động mà người nói cho rằng tuyệt đối không nên làm, không được làm xét theo khía cạnh đạo đức, lương tâm, trách nhiệm hoặc đạo lý thông thường của xã hội.

Đây là lời khuyên ngăn, răn đe hoặc cảnh báo mạnh mẽ. Bản chất của hành động đó được coi là trái với lẽ phải, vi phạm các chuẩn mực ứng xử chung của cộng đồng chứ không hẳn là vi phạm pháp luật.

Trong tiếng Việt, cấu trúc này tương đương với: "Không nên...", "Không được...", "Không được phép làm như vậy...".

Cách chia cấu trúc

Cấu trúc này đi trực tiếp với Động từ ở thể từ điển.

Động từ nhóm 1 & nhóm 2: Động từ thể từ điển (Jisho-kei) + べきではない Ví dụ: 言う 言うべきではない / 忘れる 忘れるべきではない

Động từ nhóm 3: する すべきではない (Dạng này dùng phổ biến nhất) hoặc するべきではない 来る 来るべきではない (kuru-beki de wa nai)

Các ngữ cảnh sử dụng thực tế

Dùng để khuyên bảo hoặc răn đe người khác không được làm những việc trái với đạo lý, có thể gây ảnh hưởng xấu đến người xung quanh hoặc chính bản thân họ.

Ví dụ:

大切なことを一人で決めるべきではない。 (Bạn không nên tự mình quyết định những chuyện quan trọng.)

人の悪口を言うべきではありません。 (Chúng ta không nên nói xấu người khác.)

お世話になった人に, そんな失礼な態度をとるべきではない。 (Cậu không nên có thái độ thất lễ như thế đối với người đã từng giúp đỡ mình.)

Dùng ở dạng quá khứ べきではなかった để diễn tả sự hối hận, hối tiếc của người nói về một hành động sai lầm mà mình đã lỡ thực hiện trong quá khứ.

Ví dụ:

あんなひどいことを彼に言うべきではなかった。 (Đáng lẽ ra tôi không nên nói những lời tồi tệ như thế với anh ấy.)

Phân biệt nhanh giữa べきではない và てはいけない

〜てはいけない: Cấm đoán dựa trên quy định, luật lệ, nội quy trực diện hoặc mang tính bắt buộc từ một thế lực quản lý (Ví dụ: Biển báo ghi Không được đỗ xe ở đây, Luật quy định Không được vượt đèn đỏ). Nếu vi phạm sẽ phải chịu hình phạt hoặc kỷ luật trực tiếp.

〜べきではない: Cấm đoán dựa trên ý thức hệ, đạo đức và cách hành xử giữa con người với con người. Nếu bạn cố tình làm thì luật pháp không bắt giữ, nhưng bạn sẽ bị xã hội đánh giá thấp về mặt nhân cách hoặc tự cắn rứt lương tâm (Ví dụ: Không nên lớn tiếng với cha mẹ, Không nên lãng phí thức ăn).

1. 人ひとを傷きずつけることになるので、嘘うそをつくべきではない。

Không nên nói dối vì điều đó sẽ làm tổn thương người khác.

2. 弱よわい者ものいじめは卑劣ひれつな行為こういなので、絶対ぜったいにすべきではない。

Bắt nạt kẻ yếu là hành vi hèn hạ, tuyệt đối không nên làm.

3. 食たべ物ものは命いのちをいただいているのだから、粗末そまつにすべきではない。

Đồ ăn là sự hy sinh của các sinh mạng, vì vậy không nên lãng phí.

4. それは他人たにんのものだから、許可きょかなく使つかうべきではない。

Đó là đồ của người khác nên không nên sử dụng khi chưa được phép.

5. 人ひとの努力どりょくを、簡単かんたんに笑わらうべきではない。

Không nên cười nhạo sự nỗ lực của người khác một cách dễ dàng.

6. 約束やくそくは信頼しんらいの証あかしだから、軽かる々しく破やぶるべきではない。

Lời hứa là minh chứng của sự tin cậy, không nên phá vỡ một cách tùy tiện.

7. 自分じぶんの利益りえきのためだけに、他人たにんを利用りようすべきではない。

Không nên lợi dụng người khác chỉ vì lợi ích của bản thân.

8. 罪つみのない人ひとを、疑うたがうすべきではない。

Không nên nghi ngờ người vô tội.

9. 自分じぶんの間違まちがいは、人ひとのせいにするべきではない。

Không nên đổ lỗi sai của bản thân cho người khác.

10. 動物どうぶつは物ものではないのだから、無責任むせきにんに飼かうべきではない。

Động vật không phải là đồ vật, vì vậy không nên nuôi dưỡng một cách vô trách nhiệm.

11. 他人たにんの不幸ふこうを喜よろこぶべきではない。

Không nên vui mừng trước bất hạnh của người khác.

12. 命いのちは尊とうといものだから、決して軽けっしてかろんじるべきではない。

Mạng sống là thứ quý giá, tuyệt đối không nên coi thường.

13. 差別的さべつてきな発言はつげんは、いかなる理由りゆうがあっても許ゆるされるべきではない。

Những phát ngôn mang tính phân biệt đối xử thì không nên được tha thứ dù với bất kỳ lý do nào.

14. 自分じぶんの間違まちがいからは、目めを背そむけるべきではない。

Không nên ngoảnh mặt làm ngơ trước sai lầm của chính mình.

15. 他人たにんの善意ぜんいを、無下むげにするべきではない。

Không nên phũ phàng từ chối lòng tốt của người khác.

16. 見返みかえりを期待きたいして、人ひとに親切しんせつにすべきではない。

Không nên đối xử tốt với người khác mà lại mong đợi sự đền đáp.

17. 他人たにんの夢ゆめを、馬鹿ばかにすべきではない。

Không nên chế nhạo ước mơ của người khác.

18. 誰だれかを仲間外なかまはずれにすべきではない。

Không nên cô lập hay loại trừ bất kỳ ai khỏi nhóm.

19. 自分じぶんの失敗しっぱいを、隠かくすべきではない。

Không nên che giấu thất bại của bản thân.

20. どんな理由りゆうがあっても、暴力ぼうりょくをふるうべきではない。

Dù với bất kỳ lý do gì đi nữa cũng không nên sử dụng bạo lực.

21. 人ひとの信頼しんらいを裏切うらぎるすべきではない。

Không nên phản bội lòng tin của người khác.

22. 他人たにんの成功せいこうを妬ねたむべきではない。

Không nên đố kỵ với thành công của người khác.

23. 自分じぶんの秘密ひみつを守まもってほしいなら、他人たにんの秘密ひみつも漏もらすべきではない。

Nếu muốn người khác giữ bí mật của mình thì mình cũng không nên tiết lộ bí mật của họ.

24. 人ひとの善意ぜんいを利用りようすべきではない。

Không nên lợi dụng thiện ý của người khác.

25. 権力けんりょくを持もっているからといって、それを乱用らんようすべきではない。

Không phải cứ có quyền lực là có thể lạm dụng nó.

26. 自分じぶんの物差ものさじだけで、他人たにんを測はかるべきではない。

Không nên đánh giá người khác chỉ bằng tiêu chuẩn của riêng mình.

27. 困こまっている人ひとを見みて、見みぬふりをすべきではない。

Thấy người gặp khó khăn thì không nên giả vờ ngó lơ.

28. 自分じぶんの過あやまちを、棚たなに上あげるべきではない。

Không nên phớt lờ lỗi lầm của mình (mà chỉ trích người khác).

29. 人ひとの作品さくひんを、許可きょかなく盗用とうようすべきではない。

Không nên đạo nhái tác phẩm của người khác khi chưa được phép.

30. 一度いちどの失敗しっぱいで、その人ひとの全すべてを否定ひていすべきではない。

Không nên phủ nhận tất cả về một người chỉ qua một lần thất bại.

31. 夜道よみちは危あぶないので、一人ひとりで歩あるくべきではない。

Đường đêm nguy hiểm nên không nên đi bộ một mình.

32. 体調たいちょうが悪わるいときは、無理むりをすべきではない。

Khi sức khỏe không tốt thì không nên cố quá sức.

33. 運転中うんてんちゅうは危あぶないので、スマートフォンを操作そうさすべきではない。

Khi đang lái xe rất nguy hiểm nên không nên sử dụng điện thoại thông minh.

34. 知しらない人ひとから、安易あんいに物ものをもらうべきではない。

Không nên dễ dàng nhận đồ từ người lạ.

35. 嵐あらしが来きているのだから、海うみに近付ちかづくべきではない。

Bão đang đến nên không được lại gần biển.

36. 薬くすりを飲のみすぎると危険きけんなので、用法用量ようほうようりょうを守まもるべきだ。飲みすぎるべきではない。

Uống quá nhiều thuốc sẽ nguy hiểm, vì vậy nên tuân thủ liều lượng và cách dùng. Không nên uống quá liều.

37. 健康けんこうを害がいする恐おそれがあるので、夜更よふかしをすべきではない。

Có nguy cơ gây hại cho sức khỏe nên không nên thức khuya.

38. 疲つかれているときは、車くるまの運転うんてんをすべきではない。

Khi đang mệt mỏi thì không nên lái xe ô tô.

39. 賞味期限しょうみきげんが切きれているので、その牛乳ぎゅうにゅうは飲のむべきではない。

Hạn sử dụng đã hết nên không nên uống chỗ sữa đó.

40. 地震じしんのときは、慌あわてて外そとに飛どび出だすべきではない。

Khi có động đất, không nên hốt hoảng lao ngay ra ngoài.

41. 自分じぶんの健康けんこうを、仕事しごとのために犠牲ぎせいにすべきではない。

Không nên hy sinh sức khỏe của bản thân vì công việc.

42. 雷かみなりが鳴なっているときは、木きの下したにいるべきではない。

Khi trời đang có sấm sét thì không nên đứng dưới gốc cây.

43. 登山とざんをを（する）なら、軽装備けいそうびに゙行い゙くべきではない。

Nếu đi leo núi thì không nên đi với trang bị sơ sài.

44. ストレスは万病まんびょうの元もとなので、溜ため込こむべきではない。

Căng thẳng là nguồn cơn của mọi bệnh tật, vì vậy không nên tích tụ nó.

45. お酒さけをを（飲んだ）ら、絶対ぜったいに゙運転うんてんすべきではない。

Nếu đã uống rượu thì tuyệt đối không được lái xe.

46. 睡眠時間すいみん じかんを、これ以上削いじょうけずるべきではない。

Không nên cắt giảm thời gian ngủ thêm nữa.

47. この川かわは流ながれ゙が速はやいので、泳およ゙ぐべきではない。

Con sông này dòng chảy rất xiết nên không nên bơi ở đây.

48. 警告けいこくが゙出でているのだから、その山やまには登のぼるべきではない。

Đã có cảnh báo rồi nên không được leo ngọn núi đó.

49. 信用しんようできない゙情報源じょうほうげんをを（信じる）べきではない。

Không nên tin vào những nguồn thông tin không đáng tin cậy.

50. 個人情報こじんじょうほうは、インターネットに書かき込こむべきではない。

Không nên đăng tải thông tin cá nhân lên internet.