Trong ngữ pháp tiếng Nhật, cấu trúc 「～たりして」（Tarishite） là một dạng biến thể khẩu ngữ cực kỳ thú vị và phổ biến, bắt đầu xuất hiện ở trình độ N3 và dùng rất nhiều trong giao tiếp đời sống của người Nhật (N2/N1).

Bản chất của cấu trúc này là sự kết hợp giữa thể liệt kê ～たり và động từ する chia ở thể て. Tuy nhiên, khi đứng ở cuối câu, nó mang những sắc thái tâm lý rất đặc trưng của người nói.

Dưới đây là phần bóc tách chi tiết về mặt sư phạm để giáo viên có thể dùng giảng dạy trực tiếp cho học viên:

Công thức cấu tạo

Động từ: Chia thể た + りして (Ví dụ: 行く $\rightarrow$ 行ったりして)

Tính từ đuôi い: Bỏ い + かったりして (Ví dụ: 高い $\rightarrow$ 高かったりして)

Tính từ đuôi な / Danh từ: Bỏ な / Giữ nguyên + だったりして (Ví dụ: 暇 $\rightarrow$ 暇だったりして)

Các ý nghĩa và Ngữ cảnh sử dụng cốt lõi

Cấu trúc này có 3 sắc thái tâm lý chính mà học viên cần phải phân biệt được dựa vào ngữ cảnh:

Đưa ra một suy đoán, giả định vu vơ (Thường là lo lắng hoặc kỳ vọng)

Người nói tự đặt ra một tình huống hoặc khả năng nào đó có thể xảy ra, dù chưa có bằng chứng chắc chắn.

Sắc thái: "Biết đâu chừng...", "Nhỡ đâu lại...", "Hay là... nhỉ?".

Ví dụ:

連絡がないね。約束の日付を間違えたりして。

(Chẳng thấy liên lạc gì nhỉ. Nhớ đâu/Biết đâu cậu ấy lại nhầm ngày hẹn thì sao.)

もしかして、彼女は僕のことが好きだったりして。

(Chẳng lẽ... hay là cô ấy thích mình nhỉ? $\rightarrow$ Kỳ vọng vu vơ).

Dùng để nói giảm nói tránh, giảm nhẹ mức độ của hành động

Khi người nói thực hiện một hành động nào đó đối với đối phương, họ thêm 〜たりして vào cuối câu để biến hành động đó thành một lời trêu đùa, hoặc làm cho câu nói đỡ nghiêm trọng, đỡ mang tính áp đặt.

Sắc thái: "Chỉ là... thôi mà", "Đùa chút thôi".

Ví dụ:

冗談だよ。ちょっとからかったりして。

(Đùa thôi mà. Tớ chỉ là muốn trêu cậu một chút thôi.)

Khoe khoang hoặc đưa ra ví dụ mang tính khiêm tốn

Người nói đưa ra một hành động nổi bật của bản thân nhưng dùng cấu trúc liệt kê 〜たりして để biến nó thành một ví dụ nhỏ, tránh cảm giác tự mãn.

Ví dụ:

休日は家で料理を作ったりしています。

(Vào ngày nghỉ thì tôi cũng có nấu ăn ở nhà này kia.)

彼かれからの連絡れんらくが来こないね。もしかして、もう寝ねちゃったりして。

Chẳng thấy liên lạc gì từ anh ấy nhỉ. Biết đâu chừng anh ấy đã ngủ mất rồi cũng nên.

このお店みせ、閉しまってるね。今日きょうは定休日ていきゅうびだったりして。

Cửa hàng này đóng cửa rồi nhỉ. Có khi hôm nay là ngày nghỉ định kỳ cũng nên.

彼かれはいつもと様子ようすが違ちがうな。何なにか良よいことでもあったりして。

Anh ấy trông khác mọi khi quá. Chắc là có chuyện gì vui rồi đây.

空そらが暗くらくなってきた。午後ごごから雨あめが降ふったりして。

Trời bắt đầu tối sầm lại rồi. Có khi từ chiều sẽ mưa cũng nên.

あの二ふたり、最近仲さいきんなかが良よいよね。実じつは付つき合あってたりして。

Hai người kia dạo này thân thiết quá nhỉ. Biết đâu thực ra là đang hẹn hò cũng nên.

この道みち、合あってるかな。もしかしたら、間違まちがえたりして。

Con đường này đúng không nhỉ. Có lẽ nào mình đã đi nhầm rồi không.

彼かれはまだ来こないね。待まち合あわせ場所ばしょを勘違いかんちがいしてたりして。

Anh ấy vẫn chưa đến nhỉ. Có khi anh ấy hiểu nhầm địa điểm hẹn rồi cũng nên.

このケーキ、すごく美味おいしい。有名ゆうめいなパティシエが作つくってたりして。

Cái bánh này ngon tuyệt. Biết đâu do một thợ làm bánh nổi tiếng làm ra cũng nên.

彼女かのじょは急きゅうに静しずかになった。何なにか考かんがえ事ごとをしていたりして。

Cô ấy bỗng nhiên im lặng. Có lẽ cô ấy đang suy tư chuyện gì đó chăng.

このあたりで財布さいふを落おとしたかも。誰だれかがもう拾ひろってたりして。

Có lẽ mình đã đánh rơi ví quanh đây. Biết đâu ai đó đã nhặt mất rồi cũng nên.

あの俳優はいゆう、最近見さいきんみないね。海外かいがいで活動かつどうしてたりして。

Nam diễn viên đó dạo này không thấy nhỉ. Có khi đang hoạt động ở nước ngoài cũng nên.

この問題もんだい、意外いがいと簡単かんたんかも。皆難みなむずかしく考かんがえすぎてたりして。

Vấn đề này có khi dễ không tưởng. Biết đâu mọi người đang suy nghĩ quá phức tạp lên thôi.

彼かれは私わたしのこと、覚おぼえてないかも。もう10年ねんも会あってないし、忘わスれられてたりして。

Có lẽ anh ấy không còn nhớ tôi đâu. 10 năm rồi không gặp, có khi tôi bị lãng quên rồi cũng nên.

この古ふるい時計とけい、動うごかないと思おもってた。実じつはまだ動うごいたりして。

Cứ tưởng cái đồng hồ cổ này không chạy nữa. Biết đâu thực ra nó vẫn còn chạy được thì sao.

彼女かのじょはパーティーに来こなかったね。風邪かぜでもひいてたりして。

Cô ấy đã không đến bữa tiệc nhỉ. Có khi là bị cảm rồi cũng nên.

あの静しずかな彼かれが、実じつはすごい特技とくぎを持もってたりして。

Người lầm lì như anh ta, biết đâu thực ra lại sở hữu tài lẻ cực siêu thì sao.

この猫ねこ、人懐ひとなつっこいな。誰だれかに飼かわれてたりして。

Con mèo này quấn người quá. Có khi nó là mèo nhà ai đó nuôi cũng nên.

あのレストラン、いつも行列ぎょうれつだね。テレビで紹介しょうかいされたりして。

Cái nhà hàng kia lúc nào cũng xếp hàng dài nhỉ. Có khi nó vừa được giới thiệu trên tivi cũng nên.

彼かれは急いそいで出でて行いった。何なにか忘わスれ物ものでもしたりして。

Anh ấy đã vội vàng rời đi. Biết đâu anh ấy lại để quên đồ gì rồi cũng nên.

この辺あたり、昔むかしは海うみだったのかも。貝殻かいがらが落おちてたりして。

Khu vực này có lẽ ngày xưa là biển. Biết đâu lại tìm thấy vỏ sò rơi ở đâu đó cũng nên.

彼女かのじょはすごく痩やせたね。何なにかスポーツを始はじめたりして。

Cô ấy gầy đi nhiều quá nhỉ. Có khi cô ấy đã bắt đầu chơi môn thể thao nào đó cũng nên.

彼かれは今日きょう、やけに機嫌きげんが良よいな。宝たからくじでも当あたったりして。

Hôm nay tâm trạng anh ấy tốt một cách kỳ lạ. Biết đâu lại trúng số cũng nên.

このドア、開あかないね。鍵かぎが壊こわれてたりして。

Cánh cửa này không mở được nhỉ. Có khi ổ khóa bị hỏng rồi cũng nên.

あの子こ、一人ひとりで遊あそんでる。もしかして、迷子まいごだったりして。

Đứa bé kia đang chơi một mình. Có lẽ nào nó bị lạc không.

この曲きょく、どこかで聞きいたことある。有名ゆうめいなCMソングだったりして。

Bài hát này nghe quen quá. Có khi nó là một bản nhạc quảng cáo nổi tiếng cũng nên.

彼かれは急きゅうに優やさしくなった。何なにか下心したごころがあったりして。

Anh ta bỗng nhiên trở nên dịu dàng. Biết đâu lại đang âm mưu ý đồ gì đó cũng nên.

この古ふるい本ほん、価値かちがあるかも。有名作家ゆうめいさっかのサインが入はいってたりして。

Cuốn sách cũ này chắc là có giá trị lắm. Có khi có cả chữ ký của tác giả nổi tiếng trong đó cũng nên.

彼女かのじょは電話でんわに出でない。もう家いえを出でちゃったりして。

Cô ấy không nghe máy. Có khi đã rời khỏi nhà rồi cũng nên.

あの二ふたり、また喧嘩けんかしてる。実じつはすごく仲なかが良よかったりして。

Hai người đó lại đang cãi nhau. Biết đâu thực ra họ lại rất thân thiết với nhau thì sao.

このアパート、家賃やちんが安やすいな。何なにか理由りゆうがあったりして。

Căn hộ này tiền thuê rẻ thật đấy. Chắc là phải có lý do gì đó rồi.

彼かれはいつも同おなじ服ふくを着きている。実じつは色違いろちがいをたくさん持もってたりして。

Anh ấy lúc nào cũng mặc bộ đồ y hệt. Biết đâu thực ra anh ấy có cả đống bộ cùng kiểu nhưng khác màu cũng nên.

この料理りょうり、不思議ふしぎな味あじがする。何なにか隠かくし味あじが入はいってたりして。

Món ăn này có vị kỳ lạ quá. Có khi người ta đã cho thêm một loại gia vị bí mật nào đó cũng nên.

彼女かのじょは急きゅうに泣なき出だした。何なにか悲かなしいことを思おもい出だしたりして。

Cô ấy bỗng dưng bật khóc. Chắc là vừa nhớ lại chuyện gì buồn rồi.

彼かれは私わたしのこと、嫌きらいなのかも。いつも避さけられてる気きがしたりして。

Có lẽ anh ấy ghét tôi. Cảm giác như lúc nào cũng bị anh ấy né tránh vậy.

あの雲くも、面白おもしろい形かたちだな。もしかしたら、UFOだったりして。

Đám mây kia có hình thù thú vị thật. Có khi nào nó là UFO không nhỉ.

彼かれは日本語にほんごが上手じょうずだね。実じつは日本にほんに住すんでいたことがあったりして。

Tiếng Nhật của anh ấy giỏi thật đấy. Biết đâu thực ra anh ấy đã từng sống ở Nhật cũng nên.

このペン、インクが出でない。もう使つかい切きっちゃったりして。

Cây bút này không ra mực nữa. Có khi nào đã dùng hết sạch rồi không.

彼女かのじょはいつも眠ねむそうだ。夜遅よるおそくまで勉強べんきょうしてたりして。

Cô ấy lúc nào trông cũng buồn ngủ. Có khi là thức khuya học bài cũng nên.

彼かれはいつも一人ひとりでいる。実じつは友達ともだちがたくさんいたりして。

Anh ấy lúc nào cũng lẻ bóng một mình. Biết đâu thực ra anh ấy lại có rất nhiều bạn bè thì sao.

この花はな、見みたことないな。もしかしたら、新種しんしゅだったりして。

Loài hoa này tôi chưa thấy bao giờ. Có khi nào nó là một giống mới không nhỉ.

彼かれは急きゅうに走はしり出だした。電車でんしゃに乗のり遅おくれそうだったりして。

Anh ấy bỗng nhiên chạy thục mạng. Có khi là sắp lỡ chuyến tàu cũng nên.

この店みせ、雰囲気ふんいきがいいな。実じつは有名ゆうめいな映画えいがのロケ地ちだったりして。

Quán này bầu không khí tuyệt quá. Biết đâu thực ra nó là bối cảnh của một bộ phim nổi tiếng nào đó cũng nên.

彼女かのじょは急きゅうに黙だまり込こんだ。私わたしの言いったことが気きに障さわったりして。

Cô ấy bỗng nhiên im bặt. Có khi những gì tôi vừa nói đã làm cô ấy phật lòng cũng nên.

あの人ひと、私わたしを見みてる気きがする。もしかして、知しり合あいだったりして。

Tôi có cảm giác người kia đang nhìn mình. Có lẽ nào là người quen không.

彼かれはいつも何なにか食たべてるな。実じつは大食おおぐい選手権せんしゅけんに出でたりして。

Anh ta lúc nào cũng đang ăn cái gì đó. Biết đâu thực ra anh ta chuẩn bị đi thi vô địch ăn khỏe cũng nên.

この道みち、夜よるは怖こわいな。幽霊ゆうれいが出でたりして。

Con đường này ban đêm đáng sợ quá. Có khi lại có ma xuất hiện cũng nên.

彼女かのじょはいつも元気げんきだね。悩み事なやみごとなんてなかったりして。

Cô ấy lúc nào cũng tràn đầy năng lượng nhỉ. Biết đâu chẳng có chuyện gì phải lo nghĩ cả cũng nên.

彼かれは何なんでも知しってるな。実じつは未来みらいから来きたりして。

Cái gì anh ta cũng biết hết. Biết đâu thực ra anh ta đến từ tương lai cũng nên.

この犬いぬ、すごく賢かしこい。人間にんげんの言葉ことばを理解りかいしてたりして。

Chú chó này thông minh thật đấy. Có khi nó hiểu được cả tiếng người cũng nên.

彼かれは急きゅうに歌うたい出だした。何なにか嬉うれしいことがあったりして。

Anh ấy bỗng nhiên cất tiếng hát. Chắc hẳn là vừa có chuyện gì vui rồi.